រឿងព្រះថេរៈសោយទុក្ខវេទនា

ព្រះមានព្រះភាគ កាលត្រាសខ្ញុំវេទនានុបស្សនាសតិបដ្ឋាន ៩ វិធី យាងនេះហើយ ឥឡូវនេះ ដើមីត្រាសខ្ញុំចិត្តានុបស្សនា ១៦ វិធី ទើប ត្រាសខ្ញុំថា កថញ្ច ភិក្ខវេ ជាដើម ។ បណ្តាបទទាំងនោះ បទថា សរាគំ គឺចិត្តដែលសហគត់ដោយលោភ់ ៨ ។ បទថា វីតរាគំ គឺចិត្តដែលជាកុសល និងអព្យាកតផ្នែកលោកិយ ។ តែ ប្រការនេះ ជាការពិចារណា មិនមែនជាការប្រជុំធម ព្រោះដូច្នោះ ក្នុងក្យថា សរាគំ នេះ ទើបមិនមែនជាលោកុត្តរចិត្ត សូមីតែមួយបទ ។ អកុសលចិត្ត ៤ ដួងដសេស ទើបមិនចូលនឹងបទដើម មិនចូលនឹងបទក្រោយ ។ បទថា សទោសំ ៉នដល់ខ្ញុំ ចិត្ត ២ ដួង ដែលសហគត់ដោយទោមនស្ស ។ បទថា វីតទោសំ ៉នដល់ខ្ញុំ ចិត្តដែលជាកុសល និងអព្យាកតផ្នែកលោកិយ ។ អកុសល់ចិត្ត ១០ ដួងដសេស មិនចូលបទដើម មិនចូលបទក្រោយ ។ បទថា សមោហំបានដល់ខ្ញុំ ចិត្ត ២ ដួង គឺចិត្តដែលសហគត់ដោយវិចិកិច្ឆា ១ ដែលសហគត់ដោយៀទ្ឍច្ច់ ១ ។ ត្រែេះមោហ់ រមែងកើត៉នក្នុងអកុសល់ចិត្តទាំងអស់ខ្ញុំ ដូច្នោះ សូមីអកុសលចិត្តដសេស កគួរ៉នក្នុងបទថា សមោហំ នេះដោយពិត ។ ពិតហើយ អកុសលចិត្ត ១២ ស្រេង្ពាះក្នុងទុក់ នេះបុណ្ណោះ ។ បទថា វីតមោហំបានដល់ខ្ញុំ ចិត្តដែលជាកុសល និងអព្យាកត ផ្នែកលោកិយ ។ បទថា សង្ខិត្តំបានដល់ខ្ញុំ ចិត្តដែលឍ្លាកខ្ញុំទៅក្នុងថីនមិទ្ឍ់ ។ ចិត្តដែលឍ្លាកខ្ញុំទៅក្នុងថីនមិទ្ឍ់នោះ ឈ្មោះថា សង្ខិត្តំ ។ បទថា វិក្ខិត្តំបានដល់ខ្ញុំ ចិត្តដែលកើតព្រមដោយៀទ្ឍច្ច់ ។ ចិត្តដែលកើតព្រមដោយៀទ្ឍច្ច់នោះ ឈ្មោះ ថា វិក្ខិត្តំ ។