អដ្ឋកថា មហាចត្តារីសកសូត្រទី ៧

[ ២៥២-២៥៤] មហាចត្តារីសកសូត្រ មានពាក្យផ្តើមថា ឯវម្មេ សុតំ ដូច្នេះជាដើម ។ បណ្តាបទទាំងនោះ បទថា អរិយំ ប្រែថា មិនមានទោស ។ ព្រោះថា វត្ថុដែលមិនមានទោស ហៅថា អរិយៈ ។ បទថា សម្មាសមាធឹ បានដល់ សមាធិដែលជាមគ្គ ។ បទថា សឧបនិសំ ប្រែថា មានហេតុ ប្បច្ច័យ ។ បទថា សប្បរិក្ខារំ ប្រែថា មានអង្គប្រកប ។ បទថា បរិក្ខតា ប្រែថា ចោមរោមហើយ ។ បទថា សម្មាទិដ្ឋិ បុព្វង្គមា ហោតិ សេចក្តីថា សម្មាទិដ្ឋិដែលជាប្រធាន មាន ២ ចំណែក គឺវិបស្សនាសម្មាទិដ្ឋិ ដែលជាបុរេចារិក ១ មគ្គសម្មាទិដ្ឋិ ១ ។ វិបស្សនាសម្មាទិដ្ឋិ កំណត់ពិចារណាសង្ខារដែលប្រព្រឹត្តទៅក្នុងភូមិ ៣ ដោយអំណាចលក្ខណៈដែលមិន ទៀងជាដើម ។ ឯមគ្គសម្មាទិដ្ឋិ ឲ្យដកវដ្តៈដែលជាហេតុឲ្យបានភូមិ គឺធ្វើឲ្យ ស្ងប់រម្ងាប់ កើតឡើងក្នុងទីបំផុតនៃការពិចារណា ដូចយកទឹក ១០០០ ក្អម ស្រោចស្រពលើក្បាល ដូច្នោះ ។ ឧបមាដូចអ្នកស្រែ កាលធ្វើស្រែ រមែងកាប់ដើមឈើក្នុងព្រៃមុន ក្រោយ មក ទើបដុតភ្លើង ភ្លើងនោះនឹងឆេះដើមឈើដែលកាប់ ឲ្យអស់ទៅមិនមាន សល់ យ៉ាងណា វិបស្សនាសម្មាទិដ្ឋិ ក៏ដូច្នោះដូចគ្នា រមែងពិចារណាសង្ខារ ទាំងឡាយ ដោយអំណាចលក្ខណៈ មានការមិនទៀងជាដើម មគ្គសម្មាទិដ្ឋិ កើតឡើង ដកសង្ខារទាំងឡាយចេញបាន ដោយអំណាចប្រព្រឹត្តទៅមិនបាន ទៀត ដើម្បីការពិចារណាដោយវិបស្សនាសម្មាទិដ្ឋិនោះ ។ ក្នុងទីនេះ បំណង យកទិដ្ឋិទាំង ២ យ៉ាង ។ បទថា មិច្ឆាទិដ្ឋឹ មិច្ឆាទិដ្ឋីតិ បជានាតិ បានដល់ ដឹងច្បាស់មិច្ឆាទិដ្ឋិ ដោយអារម្មណ៍ ដោយការចាក់ធ្លុះលក្ខណៈថា អនិច្ចំ ទុក្ខំ អនត្តា ។ សម្មាទិដ្ឋិ រមែងដឹងច្បាស់សម្មាទិដ្ឋិដោយកិច្ច គឺដោយមិនវង្វេង ។