អដ្ឋកថា ពាកុលសូត្រទី ៤

[ ៤៨-៨៩ ] ពក្កុលត្ថេរច្ឆរិយព្ភូតសូត្រ មានពាក្យផ្តើមថា ឯវម្មេ សុតំ ដូច្នេះជាដើម ។ ក្នុងបទទាំងនោះ បទថា ពក្កុលោ មានអធិប្បាយថា ប្រៀប ដូចកាលគួរពោលពាក្យជាដើមថា ទ្វាវីសតិ ទ្វត្តឹស មនុស្សទាំងឡាយត្រ ឡប់ពោលថា ពាវីសតិ ពត្តឹស ដូច្នេះជាដើម យ៉ាងណា បទនេះក៏ដូច្នោះ ដូចគ្នា គឺកាលគួរពោលថា ទ្វិក្កុលោ ឬ ទ្វក្កុលោ បែរជាពោលថា ពក្កុលោ ដូច្នេះ ព្រះថេរៈ មានត្រកូលដល់ទៅ ២ ត្រកូល ។ បានឮថា លោកចុតិអំពីទេវលោក កើតក្នុងត្រកូលមហាសេដ្ឋី ក្នុងនគរ ឈ្មោះកោសម្ពី ។ ក្នុងថ្ងៃទី ៥ ពួកភីលៀង បាននាំលោកទៅងូតទឹក ហើយ ចុះលេងក្នុងស្ទឹងគង្គា កាលពួកភីលៀងកំពុងឲ្យទារកលេងមុជងើប មុជហែល ត្រីមួយឃើញទារកសម្គាល់ថាជាអាហារ ទើបពាំក្មេងទៅ ។ ពួកភីលៀងក៏ ចោលក្មេងគេចទៅ ត្រីលេបទារកហើយ ធម្មតាសត្វមានបុណ្យ មិនក្តៅក្រហាយ ឡើយ ។ ទារកហាក់ដូចជាចូលទៅកាន់បន្ទប់ដេក ហើយដេកលក់ ទៅ ។ ដោយតេជះនៃទារក ត្រីមានសភាពដូចលេបអំបែងដែលក្តៅចូលទៅ ត្រូវកម្តៅដុតរោល មានកម្លាំងហែលទៅបានត្រឹមតែ ៣០ យោជន៍ ហើយ ចូលទៅជាប់សំណាញ់របស់អ្នកប្រមង់ អ្នកក្រុងពារាណសី ធម្មតាត្រីធំដែល ជាប់សំណាញ់ កាលត្រូវនាំទៅ ទើបស្លាប់ តែតេជះនៃទារក ត្រីនេះ គ្រាន់តែ នាំចេញអំពីសំណាញ់ក៏ស្លាប់ភ្លាម ។ ធម្មតាអ្នកនេសាទបានត្រីធំៗ ហើយ រមែងវះបែងចែកជាចំណែក ហើយលក់ តែដោយអានុភាពរបស់ក្មេង អ្នក ប្រមង់មិនពុះត្រីនោះ ប្រើដងរែករែកទៅទាំងមូល ស្រែកប្រកាសក្នុងទីក្រុង ថា នឹងលក់តម្លៃ ១០០០ បុគ្គលណាម្នាក់ក៏មិនទិញ ។ ក្នុងក្រុងនោះ មានត្រកូលសេដ្ឋី មានសម្បត្តិ ៨០ កោដិ ជាត្រកូលមិន មានបុត្រ កាលដល់ទ្វារផ្ទះសេដ្ឋីនោះ គេសួរថា តម្លៃដូចម្តេច ។