អត្ថរបស់ ភគវា សព្ទ

បទថា ភគវា បានដល់ គ្រូ ។ ព្រោះបណ្ឌិតក្នុងលោក ហៅគ្រូថា ភគវា ពិតហើយ ព្រះមានព្រះភាគ ទ្រង់ជាគ្រូរបស់សព្វសត្វទាំងឡាយ ព្រោះភាវៈនៃព្រះអង្គជាបុគ្គលខ្ពង់ខ្ពស់ ដោយគុណទាំងពួង ព្រោះហេតុនោះ បណ្ឌិតគប្បីជ្រាបពាក្យថា ភគវា ដូច្នេះ ។ សូម្បីព្រះបោរាណាចារ្យទាំងឡាយ ក៏ពោលថា ភគវាតិ វចនំ សេដ្ឋំ ភគវាតិ វចនមុត្តមំ គុរុគាវយុត្តោ សោ ភគវា តេន វុច្ចតិ ។ ពាក្យថា ភគវា ជាពាក្យប្រសើរ ពាក្យថា ភគវា ជាពាក្យ ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ព្រះមានព្រះភាគអង្គនោះ ទ្រង់គួរដល់ការគោរព ដោយឋានៈជាគ្រូ ព្រោះហេតុនោះ ទើបព្រះអង្គមានព្រះនាមថា ភគវា ដូច្នេះ ។ ម្យ៉ាងទៀត បណ្ឌិតគប្បីជ្រាបអត្ថនៃបទនោះដោយពិស្តារ ដោយ អំណាចនៃគាថានេះថា ភាគ្យវា ភគ្គវា យុត្តោ ភគ្គេហិ ច វិភត្តវា ភត្តវា វន្តគមនោ ភវេសុ ភគវា តតោ ។ ព្រះមានព្រះភាគព្រះអង្គនោះ ទ្រង់មានជោគ ទ្រង់កាច់បំបាក់ កិលេសបានហើយ ទ្រង់ប្រកបដោយភគធម៌ ទ្រង់ចែកធម៌ ទ្រង់ គប់ធម៌ ទ្រង់ខ្ជាក់ចោលនូវភពទាំងពួងហើយ ហេតុនោះ ទើប ព្រះអង្គ ទ្រង់ព្រះនាមថា ភគវា ដូច្នេះ ។ អត្ថនៃ ភគវា នោះ ខ្ញុំបានពោលហើយ ក្នុងនិទ្ទេសនៃពុទ្ធានុស្សតិ ក្នុងបករណ៍វិសេស ឈ្មោះវិសុទ្ធិមគ្គនុ៎ះឯង ។ ដោយលំដាប់នៃពាក្យមានប្រមាណបុណ្ណេះ ព្រះអានន្ទកាលសម្តែង ធម៌តាមដែលបានស្តាប់មក ឈ្មោះថា រមែងធ្វើធម្មកាយរបស់ព្រះមានព្រះភាគ ឲ្យប្រចក្ស ដោយពាក្យថា ឯវម្មេ សុតំ ក្នុងព្រះសូត្រនេះ ដោយពាក្យ នេះឯង ព្រះអានន្ទ ឈ្មោះថា ឲ្យពពួកសត្វអ្នកខ្វល់ខ្វាយព្រោះមិនបានឃើញ ព្រះសាស្តាឲ្យធូរស្រាលក្នុងចិត្តថា បាវចនៈ ( គឺធម៌ និងវិន័យ ) នេះ មាន ព្រះសាស្តាកន្លងទៅហើយក៏មិនមែន ធម៌ និងវិន័យនេះ ជាសាស្តារបស់អ្នក