បទភោជនីយ៍នៃសុក្កវិសដ្ឋិសិក្ខាបទ

អធិប្បាយ បទភាជនីយ៍នៃសុក្កវិសដ្ឋិសិក្ខាបទ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ កាលទ្រង់ចែកសិក្ខាបទ ដែលទ្រង់ឧទ្ទេស ទុកតាមលំដាប់យ៉ាងនោះហើយ ឥឡូវនេះ ទើបត្រាស់ថា អជ្ឈត្តរូបេ មោចេតិ ជាដើម ដើម្បីសម្តែងឧបាយ កាលបំណង និងវត្ថុនៃសេចក្តីបំណងរបស់ ភិក្ខុដែលដល់នូវការបញ្ចេញសុក្កនេះ ។ ពិតហើយ ក្នុងចំណែកទាំង ៤ មានឧបាយជាដើមនេះ ឧបាយទ្រង់ សម្តែងហើយដោយបទទាំង ៤ មានអជ្ឈត្តរូបជាដើម ព្រោះថា ភិក្ខុគប្បី បញ្ចេញក្នុងរូបខាងក្នុងខ្លះ ក្នុងរូបខាងក្រៅខ្លះ ក្នុងរូបទាំងពីរខ្លះ គប្បីពើងចង្កេះ ក្នុងអាកាសបញ្ចេញខ្លះ ។ ឧបាយដទៃក្រៅអំពីនេះរមែងមិនមាន ។ ក្នុងឧបាយ នោះ ភិក្ខុព្យាយាមបញ្ចេញក្នុងរូបក្តី ព្យាយាមបញ្ចេញដោយរូបក្តី គប្បីជ្រាប ថា បញ្ចេញក្នុងរូបទាំងអស់ ព្រោះថា កាលមានរូប ទើបបញ្ចេញបាន មិន មានរូប បញ្ចេញមិនបាន ដូច្នេះឯង ។ ចំណែកកាលទ្រង់សម្តែងដោយ ៥ បទមានរាគៈឧបត្ថម្ភជាដើម ។ ពិត ហើយ កាលអង្គជាតណា ជារបស់គួរដល់ការងារមាន ទើបភិក្ខុបព្ចោញបាន អង្គជាតនោះ រមែងជារបស់គួរដល់ការងារក្នុងកាលដែលរាគៈឧបត្ថម្ភជាដើម ( ក្នុងវេលាមានតម្រេកឧបត្ថម្ភជាដើម ) កាលដទៃក្រៅអំពីនេះ រមែងមិន មាន ព្រោះថា វៀរចាកកាលដែលរាគៈឧបត្ថម្ភជាដើមនោះចេញហើយ កាល ដទៃ មានពេលព្រឹកជាដើម ជាទីកំណត់ក្នុងការឲ្យឃ្លាតមិនបាន ។ បំណង ទ្រង់សម្តែងដោយ ១០ បទ មានបទថា អារោគ្យត្ថាយ ( ជាដើម ) ។ ពិតហើយ ភិក្ខុរមែងឲ្យឃ្លាតតាមប្រភេទនៃបំណងបែបនេះ មិនមែនដោយ ប្រការដទៃឡើយ ចំណែកវត្ថុបំណងទី ៩ ទ្រង់សម្តែងដោយ ១០ បទ មាន នីល បទជាដើម ។ ពិតហើយ ភិក្ខុកាលសាកល្បង រមែងសាកល្បងដោយ អំណាចនៃពណ៌ខៀវជាដើមឯណាមួយ ពណ៌ដទៃផុតចាកពណ៌ទាំងនោះ រមែងមិនមាន ដូច