អដ្ឋកថា អស្សុតវាសូត្រទី ១

គប្បីជ្រាបវិនិច្ឆ័យក្នុងបឋមអស្សុតវតាសូត្រទី ១ នៃមហាវគ្គ តទៅ បទថា អស្សុតវា បានដល់ ជាអ្នកវៀរចាកការរៀន ការសាកសួរ និងការវិនិច្ឆ័យក្នុងខន្ធ ធាតុ អាយតនៈ បច្ចយាការ និងសតិប្បដ្ឋានជាដើម ។ បទថា បុថុជ្ជនោ បានដល់ ឈ្មោះថា បុថុជ្ជន ព្រោះជាហេតុញ៉ាំងកិលេស ច្រើនប្រការឲ្យកើតឡើងជាដើម ។ ពិតហើយ លោកពោលពាក្យនេះថា ឈ្មោះថា បុថុជ្ជន ព្រោះញ៉ាំងកិលេសក្រាស់ឲ្យកើត ។ សេចក្តីទាំងពួងនោះ គួរធ្វើឲ្យពិស្តារ ។ ម្យ៉ាងទៀត ឈ្មោះថា បុថុជ្ជន ព្រោះឈមចុះខាងក្នុង ពពួកជនចំនួនច្រើន គឺរាប់មិនបាន បែរខ្នងដាក់អរិយធម៌ ប្រព្រឹត្តហីនធម៌ ម្យ៉ាងទៀត បុគ្គលនេះ ឈ្មោះថា បុថុ ព្រោះដល់នូវការរាប់មួយផ្នែកនោះ ឯង ឈ្មោះថា ជន ព្រោះបែកចាកព្រះអរិយៈដែលជាអ្នកប្រកបដោយគុណ មានសីល និងសុត្តៈជាដើម ដូច្នោះ ទើបឈ្មោះថា បុថុជ្ជន ។ ដោយបទទាំង ២ គឺ អស្សុតវា បុថុជ្ជនោ ដូចពោលហើយនេះ លោកកាន់យកអន្ធបុថុជ្ជន ។ ព្រះសម្ពុទ្ធជាអាទិច្ចវង្ស ទ្រង់សម្តែងបុថុជ្ជន ២ ពួក គឺ អន្ធបុថុជ្ជន ១ កល្យាណបុថុជ្ជន ១ ។ ដោយបទថា ឥមស្មឹ ព្រះមានព្រះភាគ ទ្រង់សម្តែងកាយដែលឃើញ ប្រចក្សក្នុងបច្ចុប្បន្ន ។ បទថា ចាតុម្មហាភូតិកស្មឹ ប្រែថា ដោយកាយ ដែលជាទីប្រជុំនៃមហាភូតរូប ៤ អធិប្បាយថា កើតអំពីមហាភូតរូប ៤ ឈ្មោះថា សម្រេចអំពីមហាភូតរូប ៤ ។ បទថា និព្វិន្ទេយ្យ ប្រែថា គប្បី នឿយណាយ ។ បទថា វិរជ្ជេយ្យ ប្រែថា មិនគប្បីត្រេកអរ ។ បទថា វិមុច្ចេយ្យ ប្រែថា គប្បីជាអ្នកប្រាថ្នានឹងរួចផុត ។