អដ្ឋកថា បាតាលសូត្រ ទី ៤

គប្បីជ្រាបវិនិច្ឆ័យក្នុងបាតាលសូត្រទី ៤ ដូចតទៅនេះថា បទថា បតាលោ ឈ្មោះថា បតាល ព្រោះអត្ថថា កុំប្រាថ្នាដើម្បីធ្លាក់ទៅ ក្នុងទីនេះ រមែងមិនមានទីអាស្រ័យ ។ បទថា អសន្តំ អសំវិជ្ជមានំ បានដល់ វាចា មិនមានមិនប្រាកដ ។ បទថា ឯវំ វាចំ ភាសតិ សេចក្តីថា បុថុជ្ជនរមែង ពោលយ៉ាងនេះថា ក្នុងមហាសមុទ្រមានបាតាល ។ ឯបាតាលនោះ ក្លាយជា ជ្រោះក្នុងមហានរក រមែងមានក្នុងទីធ្លាក់នៃទឹក ដែលជាប្រភពទឹកហូរខ្លាំង នៃមហាសមុទ្រ ផ្សាយទៅដោយភាពរហ័ស ទល់ចក្រវាល ឬភ្នំសិនេរុ ហើយក៏ ផ្សាយឡើងប្រមាណ ១ យោជន៍ ២ យោជន៍ ឬ ១០ យោជន៍ ហើយក៏ ធ្លាក់ក្នុងមហាសមុទ្រទៀត ។ ទឹកណាដែលគេសន្មតក្នុងលោក ថាជាប្រភព ទឹកដែលហូរខ្លាំង បុថុជ្ជនរមែងពោលយ៉ាងនេះ សំដៅដល់ទឹកនោះ ។ ព្រោះ ក្នុងទឹកនៃមហាសមុទ្រនោះ ជាទីនៅអាស្រ័យដ៏សប្បាយរបស់ត្រី និងអណ្តើក ទេវតា និងយក្ខបែបនោះ ដូច្នោះ ។ ឈ្មោះថា រមែងពោលវាចាទាំងនោះ ដែលមិនមានប្រាកដ ព្រោះពួកបុថុជ្ជនទាំងពួង រមែងមិនអាចតាំងនៅដោយ ទុក្ខវេទនា ដែលប្រព្រឹត្តទៅក្នុងសរីរៈបាន ។ ដូច្នោះ ទើបទ្រង់សម្តែងថា នេះ ឯងជាបាតាល ដូច្នេះ ដោយអត្ថថា មិនគួរដើម្បីធ្លាក់ទៅ ទើបត្រាស់ពាក្យ ជាដើមថា សារីរិកានំ ខោ ឯតំ ភិក្ខវេ ដូច្នេះ ។ បទថា បតាលេ ន បច្ចុដ្ឋាតិ គឺមិនតាំងនៅក្នុងបាតាល ។ បទថា គាធំ គឺទីនៅអាស្រ័យ ។ បទថា កន្ទតិ សេចក្តីថា រមែងគ្រាំគ្រា កន្ទក់កន្ទេញសព្វកាល ។ បទថា ទុព្វលោ គឺមានញាណទុព្វល ។ បទថា អប្បថាមកោ សេចក្តីថា ឈ្មោះថា មានកម្លាំងតិចព្រោះកម្លាំងនៃញាណដែលតិច ។ ព្រះអរិយសាវ័កក្នុងសូត្រនេះ ជាសោតាបន្ន សេចក្តីពិត អរិយសាវ័កដែលជាសោតាបន្ន មានមុខក្នុង សេចក្តីនេះ ។