អដ្ឋកថា ចក្កវត្តិសូត្រ ទី ២

គប្បីជ្រាបវិនិច្ឆ័យក្នុងចក្កវត្តិសូត្រទី ២ ដូច្នេះ បទថា រញ្ញោ ភិក្ខវេ ចក្កវត្តិស្ស នេះ ឈ្មោះថា ព្រះរាជា ព្រោះអត្ថថា ទ្រង់ត្រេកអរក្នុង សិរីសម្បត្តិរបស់ព្រះអង្គ ឬទ្រង់ឲ្យមនុស្សនិករ ត្រេកអរដោយសង្គហវត្ថុ ៤ ឈ្មោះថា ស្តេចចក្រពត្តិ ព្រោះអត្ថថា បញ្ជាដោយវាចាក្លៀវក្លា ញ៉ាំងចក្រ ឲ្យប្រព្រឹត្តទៅដោយបុញ្ញានុភាពថា ចូរចក្ករ័តន៍អណ្តែតទៅរហូតទីបំផុតភព ដូច្នេះ ។ បទថា បតុភាវា ប្រែថា ព្រោះប្រាកដ ។ បទថា សត្តន្នំ ប្រែថា ធ្វើ ការកំណត់កាន់យក ។ បទថា រតនានំ បានដល់ សម្តែងរឿងដែលកំណត់ ឯអត្ថនៃពាក្យក្នុងបទនេះ ឈ្មោះថា រតន ព្រោះអត្ថថា ឲ្យកើតសេចក្តី ត្រេកអរ ។ ន័យម្យ៉ាងទៀតថា ដែលហៅថា រតន ព្រោះធ្វើនូវការគោរព មានតម្លៃ ច្រើន ថ្លឹងមិនបាន ឃើញបានលំបាក ជារបស់ប្រើនៃសត្វដែលមិនថោកថយ ដូច្នេះ ។ ចាប់តាំងអំពីចក្ករ័តន៍កើតឡើង ឈ្មោះថា ទេវស្ថានដទៃរមែងមិនមាន មនុស្សទាំងពួង ធ្វើការបូជា និងអភិវាទជាដើមនូវរតនៈនោះតែម្យ៉ាង ដោយ គ្រឿងក្រអូប និងផ្កាជាដើម ដូច្នោះ ទើបឈ្មោះថា រតន ព្រោះអត្ថថា ធ្វើ នូវការគោរព ចំណែកចក្ករ័តន៍ដែលមានតម្លៃប្រមាណមិនបាន ដោយទ្រព្យ មានតម្លៃប្រមាណបុណ្ណេះ ដូច្នោះ ទើបឈ្មោះថា រតន ព្រោះអត្ថថា មាន តម្លៃច្រើន ។ ចក្ករ័តន៍មិនដូចគ្នានឹងរតនៈ ដែលមាននៅក្នុងលោក ដូច្នោះ ទើបឈ្មោះថា រតន ព្រោះអត្ថថា ថ្លឹងមិនបាន ។ ព្រោះក្នុងកប្បដែលព្រះពុទ្ធ ទាំងឡាយមិនកើត ស្តេចចក្រពត្តិ និងព្រះបច្ចេកពុទ្ធ រមែងកើតក្នុងកាល ខ្លះបុណ្ណោះ ដូច្នោះ ទើបឈ្មោះថា រតន ព្រោះអត្ថថា ឃើញបានដោយកម្រ រតនៈនេះ រមែងកើតឡើងដល់សត្វដែលឱឡារ មិនទាបដោយជាតិ រូប ត្រកូល និងភាពជាធំជាដើម មិនកើតឡើ