អដ្ឋកថាភយសូត្រទី ១

គប្បីជ្រាបវិនិច្ឆ័យក្នុងភយសូត្រទី ១ នៃតិកនិបាតដូចតទៅនេះ ក្នុងបទថា ភយានិ ជាដើម ភាពដែលចិត្តតក់ស្លុត ឈ្មោះថា ភយ ។ អាការដែលចិត្តមិនជាសមាធិ ឈ្មោះថា ឧបទ្ទវ ។ អាការដែលចិត្តជាប់ជំពាក់ គឺអាការដែលចិត្តជាប់ជំពាក់នៅក្នុងអារម្មណ៍នោះៗ ឈ្មោះថា ឧបសគ្គ ។ គប្បីជ្រាបការផ្សេងគ្នានៃភ័យឧបទ្ទវ និងឧបសគ្គទាំងនោះដូចតទៅនេះ ថា ពួកចោរអាស្រ័យនៅតាមភ្នំ និងទឹកដីទុរកន្តារ បញ្ជូនដំណឹងទៅដល់អ្នក ជនបទថា ពួកយើងនឹងចូលប្លន់ស្រុក របស់ពួកអ្នកក្នុងថ្ងៃឈ្មោះនោះ តាំង អំពីបានឮដំណឹងនោះ ពួកអ្នកជនបទទាំងនោះ ក៏នាំគ្នាភ័យខ្លាច ។ អាការ យ៉ាងនេះ ឈ្មោះថា អាការដែលចិត្តភ័យខ្លាច ។ អ្នកជនបទក៏នាំគ្នាគិតថា ធ្វើដូចម្តេចល្អហ្ន៎ ពួកចោរខឹងក្រោធពួកយើងហើយ គប្បីនាំសេចក្តីវិនាស មកឲ្យយើងពិត ដូច្នេះហើយ នាំគ្នាប្រមូលទ្រព្យសម្បត្តិដែលល្មមកាន់យក ជាប់ដៃទៅបានចូលព្រៃ មួយអន្លើជាមួយហ្វូងសត្វទ្វេបាទ ចតុបាទ ដេកតាម ដី ក្នុងព្រៃនោះៗ ត្រូវសត្វល្អិត មានរបោម និងមូសជាដើមខាំ ក៏នាំគ្នាគេច ចូលទៅកាន់គុម្ពឈើ ជាន់ដង្គត់ និងបន្លា ។ ការរាយមាយនៃជនបទទាំងនោះ ដែលអន្ទោលទៅយ៉ាងនោះ ឈ្មោះថា អាការដែលចិត្តមិនជាសមាធិ ។ ក្រោយអំពីនោះ កាលពួកចោរមិនមកតាមថ្ងៃដែលបានប្រាប់ អ្នកជនបទ ក៏គិតគ្នាថា ប្រហែលជាដំណឹងមិនពិត ពួកយើងនឹងចូលទៅកាន់ស្រុក ដូច្នេះហើយ នាំគ្នាជញ្ជូនរបស់របរចូលស្រុក ។ គ្រានោះ ពួកចោរដឹងថា ពួក អ្នកជនបទទាំងនោះនាំគ្នាត្រឡប់ចូលស្រុកហើយ ទើបនាំគ្នាមកព័ទ្ធស្រុក យក ភ្លើងអុជត្រង់ទ្វារ សម្លាប់បុគ្គលដ៏ច្រើន ប្លន់យកទ្រព្យសម្បត្តិទៅអស់ បណ្តា អ្នកជនបទទាំងនោះ ដែលនៅសេសសល់អំពីចោរប្រហារ ក៏នាំគ្នាពន្លត់