សិក្ខាបទវិភង្គនៃរូបិយសិក្ខាបទ

អត្ថនៃ បទភាជនៈនោះថា លោហៈវិសេស មានពណ៌ដូចព្រះឆវីវណ្ណរបស់ព្រះសាស្តា នេះឈ្មោះថា ជាតរូប ។ ឯប្រាក់ លោកហៅថា រូបិយ ក្នុងពាក្យទាំងឡាយ ថា ស័ង្ខ សិលា កែវពពាល ប្រាក់ មាសជាដើម តែក្នុងសិក្ខាបទនេះ លោក បំណងយកកហាបណៈជាដើមឯណាមួយ ដែលឲ្យដល់ការចាយវាយបាន ។ ព្រោះហេតុនោះឯង ក្នុងបទភាជនៈនៃបទថា រជតំ នោះ ទើបលោកពោល ពាក្យថា កហាបណៈ លោហមាសក ដូច្នេះជាដើម ។ បណ្តាបទថា កហាបណ ជាដើមនោះ កហាបណៈដែលគេធ្វើដោយ មាសក្តី ធ្វើដោយប្រាក់ក្តី កហាបណៈធម្មតាក្តី ឈ្មោះថា កហាបណ ។ មាសកដែលធ្វើដោយទង់ដែងជាដើម ឈ្មោះថា លោហមាសក ។ មាសកដែលធ្វើដោយខ្លឹមឈើក្តី ដោយថ្នាំងឫស្សីក្តី ដោយហោចសូម្បី មាសកដែលគេធ្វើដោយស្លឹកត្នោត រចនាជារូប ក៏ឈ្មោះថា មាសកឈើ មាសក ដែលគេធ្វើដោយអាចម៍ល័ខក្តី ដោយជ័រក្តី ដំបំបោងឲ្យកើតរូបផុសឡើង ឈ្មោះ ថា មាសកជ័រ ។ ដោយបទថា យេ វោហារំ គច្ឆន្តិ នេះ លោកសង្គ្រោះយកមាសក ទាំងអស់ ដែលប្រើជាមាត្រាទិញលក់ក្នុងជនបទ ក្នុងវេលាទិញលក់គ្នា ដោយហោច ធ្វើដោយឆ្អឹងក្តី ធ្វើដោយស្បែកក្តី ធ្វើដោយគ្រាប់នៃផ្លែឈើក្តី ដំបំផុស ឲ្យចេញជារូបក្តី មិនបានដំបំផុសឲ្យចេញជារូបក្តី ។ វត្ថុ ៤ យ៉ាង គឺប្រាក់ មាស ទាំងអស់នេះយ៉ាងនេះ ( និង ) មាសកមាស មាសកប្រាក់ មានប្រភេទ ដូចពោលហើយ ទាំងអស់នេះ ចាត់ជាវត្ថុនៃនិស្សគ្គិយ វត្ថុទាំងនេះ គឺកែវមុក្តា កែវមណី កែវពិទូរ្យ ស័ង្ខ សិលា កែវពពាល ទទឹម កែវមក៌ត ធញ្ញជាតិ ៧ ប្រការ ទាសី ទាសា ស្រែ ចម្ការ អារាមផ្កាឈើ អារាមផ្លែឈើជាដើម ចាត់ជាវត្ថុនៃទុក្កដ ។