រឿងអាគន្តុកភិក្ខុ

លំនាំដើម ព្រះសាស្តា កាលគង់នៅក្នុងវត្តជេតពន ទ្រង់ប្រារព្ធអាគន្តុកភិក្ខុ ត្រាស់ព្រះធម្មទេសនានេះថា កណ្ហំ ធម្មំ វិប្បហាយ ជាដើម ។ បានឮមកថា ភិក្ខុប្រមាណ ៥០០ រូប ចាំវស្សានៅក្នុងដែនកោសល ចេញវស្សាហើយ ប្រឹក្សាគ្នាថានឹងគាល់ព្រះសាស្តា ទើបទៅកាន់វត្តជេតពន ថ្វាយបង្គំព្រះសាស្តាហើយ គង់នៅក្នុងទីបំផុតក្នុងទីមួយកន្លែង ព្រះសាស្តា ទ្រង់ពិចារណាធម៌ ដែលជាបដិបក្ខដល់ចរិយារបស់ពួកលោក កាលទ្រង់ សម្តែងធម៌ បានត្រាស់គាថាទាំងនេះថា កណ្ហំ ធម្មំ វិប្បហាយ សុក្កំ ភាវេថ បណ្ឌិតោ ឱកា អនោកមាគម្ម វិវេកេ យត្ថ ទូរមំ ។ តត្រាភិរតិមិច្ឆេយ្យ ហិត្វា កាមេ អកិញ្ចនោ បរិយោទបេយ្យ អត្តានំ ចិត្តក្លេសេហិ បណ្ឌិតោ ។ យេសំ សម្ពោធិយង្គេសុ សម្មា ចិត្តំ សុភាវិតំ អាទានបដិនិស្សគ្គេ អនុបទាយ យេ រតា ខីណាសវា ជុតិមន្តោ តេ លោកេ បរិនិព្វុតា ។ ជនទាំងឡាយណា ប្រព្រឹត្តក្នុងធម៌ ដែលព្រះតថាគត ទ្រង់សម្តែងទុកហើយដោយប្រពៃ ជនទាំងនោះ នឹងឆ្លង នូវលំនៅនៃមច្ចុ ដែលមិនងាយឆ្លងបាន ហើយដល់នូវ ព្រះនិព្វាន ។ បណ្ឌិតគួរលះបង់ធម៌ខ្មៅចេញ ញ៉ាំងធម៌ស ឲ្យចម្រើនឡើង ( ដោយវិធី ) ចេញចាកអាល័យ គឺ កាមគុណ ហើយឈមទៅរកព្រះនិព្វាន ជាធម្មជាតមិន មានអាល័យ គប្បីលះបង់កាមទាំងឡាយចេញ ជាអ្នក មិនមានកង្វល់ ប្រាថ្នានូវសេចក្តីត្រេកអរក្នុងវិវេក ដែល ពួកសត្វត្រេកអរបានដោយក្រនោះ បណ្ឌិតគួរញ៉ាំងខ្លួន ឲ្យផូរផង់ចាកគ្រឿងសៅហ្មងចិត្ត ។