អដ្ឋកថា បញ្ចសតវិបស្សកភិក្ខុវត្ថុទី ៣

បានឮថា ភិក្ខុទាំងនោះ រៀនកម្មដ្ឋានក្នុងសម្នាក់របស់ព្រះសាស្តាហើយ ចូលទៅកាន់ព្រៃដើម្បីព្យាយាម ក៏មិនបានសម្រេចគុណវិសេស ទើបគិតថា ពួកយើងនឹងរៀនកម្មដ្ឋានឲ្យវិសេស កំពុងត្រឡប់មកកាន់សម្នាក់របស់ព្រះដ៏ មានព្រះភាគ ឃើញថ្ងៃបណ្តើរកូនក្នុងរវាងផ្លូវ ចម្រើនកម្មដ្ឋាន មានថ្ងៃបណ្តើរ កូនជាអារម្មណ៍នោះឯងមកហើយ ។ ភ្លៀងធ្លាក់ក្នុងខណៈនៃភិក្ខុទាំងនោះចូលទៅ កាន់វិហារនោះឯង ។ ភិក្ខុទាំងនោះ ឈរត្រង់យ៉មុខនោះ ឃើញពពុះទឹក ទាំងឡាយតាំងឡើងហើយ បែកទៅដោយរហ័សដោយកម្លាំងខ្សែទឹក កាន់យក ជាអារម្មណ៍ថា អត្តភាពនេះដូចគ្នានឹងដុំពពុះទឹក ព្រោះអត្ថថា កើតឡើងហើយ បែកទៅដូចគ្នា ។ ព្រះសាស្តា ប្រថាប់គង់ក្នុងព្រះគន្ធកុដិនោះឯង ទ្រង់សម្លឹង មើលភិក្ខុទាំងនោះហើយ ទ្រង់ផ្សាយព្រះឱភាស ត្រាស់ជាមួយភិក្ខុទាំងនោះ ហើយ ដោយព្រះគាថានេះថា យថា បុព្វុឡកំ បស្សេ យថា បស្សេ មរីចិកំ ឯវំ លោកំ អវេក្ខន្តំ មច្ចុរាជា ន បស្សតិ ។ បុគ្គលឃើញពពុះទឹកយ៉ាងណា ឃើញព្រេញថ្ងៃយ៉ាងណា ស្តេចមច្ចុ មិនឃើញអ្នកពិចារណាខន្ធលោកជាដើម យ៉ាងនោះទេ ។ សេចក្តីអធិប្បាយ បណ្តាបទទាំងនោះ បទថា មរីចិកំ គឺថ្ងៃបណ្តើរកូន ពិតហើយ ថ្ងៃ បណ្តើរកូន សូម្បីប្រាកដឡើងអំពីចម្ងាយ ដោយអំណាចមានសណ្ឋានដូចផ្ទះ ជាដើម ជារបស់បុគ្គលនោះ ដល់នូវភាពជារូបដែលកាន់យកមិនបាន ជា របស់ទទេពិត គឺរមែងប្រាកដដល់ជនទាំងឡាយដែលចូលទៅជិត ព្រោះ ហេតុនោះ ទើបមានអធិប្បាយថា ស្តេចមច្ចុ រមែងមិនឃើញបុគ្គលដែល ពិចារណាឃើញនូវលោក មានខន្ធជាដើម ដូចបុគ្គលគប្បីឃើញពពុះទឹក ព្រោះអត្ថថា កើតឡើងហើយបែកទៅ និងដូចបុគ្គលឃើញថ្ងៃបណ្តើរកូន ព្រោះជាធម្មជាតិទទេជាដើមដូច្នោះ ។