អដ្ឋកថា លកុណ្ឌកភទ្ទិយត្ថេរវត្ថុទី ៤

រឿង លកុណ្ឌកភទ្ទិយត្ថេរ លំនាំដើម ព្រះសាស្តា កាលគង់នៅក្នុងវត្តជេតពន ទ្រង់ប្រារព្ធព្រះលកុណ្ឌកភទ្ទិយត្ថេរ ត្រាស់ព្រះធម្មទេសនានេះថា មាតរំ បិតរំ ហន្តា ជាដើម ។ សេចក្តីពិស្តារ ថ្ងៃមួយ អាគន្តុកភិក្ខុច្រើនរូប ចូលទៅគាល់ព្រះមាន ព្រះភាគ ប្រថាប់នៅក្នុងទីប្រថាប់ពេលថ្ងៃ ថ្វាយបង្គំហើយ អង្គុយក្នុងទីសមគួរ នាចំណែកម្ខាង ។ ខណៈនោះ ព្រះលកុណ្ឌកភទ្ទិយត្ថេរ ដើរឆ្លងទៅក្នុងទីមិន ឆ្ងាយអំពីព្រះដ៏មានព្រះភាគ ។ ព្រះសាស្តា ទ្រង់ជ្រាបវារៈចិត្តរបស់ភិក្ខុទាំងនោះហើយ ត្រាស់ថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកអ្នកឃើញឬ ភិក្ខុនេះសម្លាប់មាតាបិតាហើយ ជាអ្នក មិនមានទុក្ខ ។ កាលភិក្ខុទាំងនោះ មើលមុខគ្នានិងគ្នាហើយ មានសេចក្តី សង្ស័យថា ព្រះសាស្តាត្រាស់អ្វីហ្ន៎ ទើបក្រាបទូលថា បពិត្រព្រះអង្គ ទ្រង់ ត្រាស់ដូចម្តេច កាលទ្រង់សម្តែងធម៌ដល់ភិក្ខុទាំងនោះ ទើបត្រាស់ព្រះគាថានេះ មាតរំ បិតរំ ហន្តា រាជានោ ទ្វេ ច ខត្តិយេ រដ្ឋំ សានុចរំ ហន្តា អនីឃោ យាតិ ព្រាហ្មណោ ។ បុគ្គលសម្លាប់តណ្ហាដូចមាតាផង សម្លាប់អស្មិមានះដូច បិតាផង សម្លាប់សស្សតទិដ្ឋិ និងឧច្ឆេទទិដ្ឋិដូចជាក្សត្រពីរ ព្រះអង្គផង សម្លាប់អាយតនៈដូចជាដែន ប្រព្រឹត្តទៅមួយ អន្លើដោយបុរសអ្នកដើរតាម គឺស្មៀនផង រមែងបានទៅជា ខីណាសវព្រាហ្មណ៍ ជាអ្នកមិនមានទុក្ខ ។ សេចក្តីអធិប្បាយ បណ្តាបទទាំងនោះ បទថា សានុចរំ បានដល់ ប្រព្រឹត្តទៅដោយអ្នក ចាត់ការសួយឲ្យសម្រេច គឺភ្នាក់ងារអ្នកគ្រប់គ្រងសួយ ។ ក្នុងព្រះគាថានេះ បណ្ឌិតគប្បីជ្រាបវិនិច្ច័យថា តណ្ហា ឈ្មោះថា មាតា ព្រោះឲ្យសត្វទាំងឡាយកើតក្នុងភព ៣ ព្រោះព្រះបាលីថា តណ្ហាញ៉ាំងបុរស ឲ្យកើត ។