អដ្ឋកថាចតុត្ថនិព្វានសូត្រ

ចតុត្ថនិព្វានសូត្រទី ៤ មានវិនិច្ឆ័យដូចតទៅនេះ បទថា អថ ខោ ភគវា ឯតមត្ថំ វិទិត្វា សេចក្តីថា បានឮថា ក្នុងកាលនោះ ព្រះមានព្រះភាគ កាលទ្រង់សម្តែងព្រះធម្មទេសនា ដែលទាក់ទង ដោយព្រះនិព្វាន ដោយសម្តែងការប្រៀបធៀបជាដើម ដោយអនេកបរិយាយហើយ ភិក្ខុទាំងនោះមានការគិតយ៉ាងនេះថា លំដាប់ដំបូង ព្រះមាន ព្រះភាគ កាលទ្រង់សម្តែងអានិសង្សដែលមានខន្ធ មានអាការជាអនេកនៃ អមតមហានិព្វានធាតុ ទើបទ្រង់ប្រកាសអានុភាពនេះ ដែលមិនទួទៅដល់អ្នកដទៃ ។ តែមិនត្រាស់ឧបាយជាគ្រឿងសម្រេចអមតមហានិព្វានធាតុនោះ ពួកយើង កាលបដិបត្តិ គប្បីសម្រេចអមតមហានិព្វាននេះដូចម្តេចហ្ន៎ ។ លំដាប់ នោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគទ្រង់ជ្រាបដោយអាការទាំងពួងនូវអត្ថ ពោល គឺ ភាវៈដែលភិក្ខុទាំងនោះ មាននូវបរិវិតក្កៈ តាមដែលពោលហើយនេះ ។ បទថា ឥមំ ឧទានំ សេចក្តីថា ព្រះអង្គទ្រង់បន្លឺឧទាននេះ ដែលប្រកាសដល់ការសម្រេច ព្រះនិព្វាន ដោយការលះតណ្ហាមិនដាច់ ដោយអរិយមគ្គរបស់បុគ្គល ដែលចម្រើនវិបស្សនា ដែលប្រព្រឹត្តទៅតាមវិថីចិត្ត មានកាយ និងចិត្តស្ងប់ រម្ងាប់ ដែលមិនអាស្រ័យក្នុងអារម្មណ៍ណាមួយ ដោយអំណាចតណ្ហា ។ បណ្តាបទទាំងនោះ បទថា និស្សិតស្ស ចលិតំ សេចក្តីថា បុគ្គលដែល ត្រូវតណ្ញា និងទិដ្ឋិចូលអាស្រ័យក្នុងសង្ខារ មានរូបជាដើម រមែងញាប់ញ័រ គឺរមែងអន្ទះអន្ទែង ព្រោះតណ្ហា និងទិដ្ឋិថា នុ៎ះជារបស់អញ នុ៎ះជាអត្តារបស់ អញ ពិតហើយ កាលបុគ្គលលះតណ្ហា និងទិដ្ឋិមិនទាន់បាន កាលសុខវេទនា ជាដើមកើតឡើង មិនអាចគ្របសង្កត់វេទនា មានសុខវេទនាទាំងនោះជាដើម មានចិត្តសន្តានកម្រើកញាប់ញ័រ អន្ទះអន្ទែង ដែលនាំចេញហើយ ព្រោះឲ្យ កុសលកើតឡើង ដោយអំណាចការប្រកាន់តណ្ហា និងទិដ្ឋិ ដោយន័