អដ្ឋកថាឥ្រន្ទិយសូត្រ

ក្នុងឥន្ទ្រិយសូត្រទី ៣ គប្បីជ្រាបវិនិច្ឆ័យដូចតទៅនេះ បទថា ឥន្ទ្រិយានិ សេចក្តីថា ឈ្មោះថា ឥន្ទ្រិយ ព្រោះអត្ថថា ធំក្រៃលែង អធិប្បាយថា ធម្មជាតពួកណា ហាក់ដូចជាធំក្នុងសហជាតធម៌ទាំងឡាយ ដែលសហជាតធម៌នោះ ត្រូវអនុលោមតាមធម្មជាតនោះ ឈ្មោះថា ឥន្ទ្រិយ ។ ម្យ៉ាងទៀត ឈ្មោះថា ឥន្ទ្រិយ ព្រោះជាធម៌ដែលព្រះមាន ព្រះភាគទ្រង់ជាធំ ជាធម្មិស្សរៈ និងប្រកបដោយភាពជាធំនៃចិត្តដ៏កំពូល ទ្រង់ឃើញហើយ គឺទ្រង់សម្រេចហើយមុនជាងជនទាំងពួង ព្រោះទ្រង់ឃើញ ហើយ គឺទ្រង់សម្តែងហើយដល់ជនដទៃមុនជនទាំងពួង និងព្រោះទ្រង់ឃើញ ហើយដោយអារម្មណភាវនា និងសេវនា ។ ម្យ៉ាងទៀត ឈ្មោះថា ឥន្ទ្រិយ ព្រោះជាគ្រឿងសម្គាល់នៃបុញ្ញកម្មដែលជាធំ គឺជាឧបនិស្ស័យនៃការសម្រេច មគ្គ ដូច្នេះក៏មាន ។ បទថា អនញ្ញតញ្ញស្សាមីត្រិន្ទិយំ បានដល់ ឥន្ទ្រិយដែលកើតឡើង ខាងដើមនេះនៃអ្នកបដិបត្តិ ដោយគិតថា អញនឹងសម្រេចអមតបទ ឬសច្ចធម៌ទាំង ៤ ដែលមិនធ្លាប់ដឹង គឺមិនធ្លាប់សម្រេចក្នុងសង្សារដែលមានទីបំផុត ដែលបុគ្គលតាមទៅមិនដឹងហើយ នេះជាឈ្មោះនៃបញ្ញាក្នុងសោតាបត្តិមគ្គ ។ បទថា អញ្ញ្រិន្ទិយំ បានដល់ ជាធំ ដោយការដឹងទួទៅ ។ ក្នុងបទថា អញ្ញ្រិន្ទិយំ នេះ មានអត្ថវចនៈដូចតទៅនេះ ឥន្ទ្រិយ ឈ្មោះថា អញ្ញា ព្រោះដឹងទួទៅ គឺដឹងមិនលើសព្រំដែននៃធម៌ដែលបានឃើញហើយ ដោយបឋមមគ្គញ្ញាណ នោះឯង ឧបមាដូចបញ្ញាក្នុងបឋមមគ្គ រមែងប្រព្រឹត្តទៅដោយអំណាចនៃការសម្រេច ដោយបរិញ្ញាកិច្ចជាដើម ក្នុងទុក្ខជាដើម យ៉ាងណា បញ្ញានេះ ក៏ យ៉ាងនោះដូចគ្នា ព្រោះដូច្នោះ អញ្ញានោះផង ឈ្មោះថា ឥន្ទ្រិយ តាមអត្ថដូច ពោលមកហើយផង ព្រោះដូច្នោះ ទើបឈ្មោះថា អញ្ញិន្ទ្រិយ ។