អដ្ឋកថាភិទុរសូត្រ

ក្នុងភិទុរសូត្រទី ៨ គប្បីជ្រាបវិនិច្ឆ័យដូចតទៅនេះ បទថា ភិទុរាយំ កាត់បទជា ភិទុរោ អយំ ។ បទថា កាយោ បានដល់ រូបកាយ ។ ឯរូបកាយនោះ ឈ្មោះថា កាយ ព្រោះអត្ថថា ជាទីប្រជុំនៃអវ័យវៈតូចធំ ទាំងឡាយ មានសក់ជាដើម និងឈ្មោះថា កាយ ព្រោះមានវិគ្គហៈថាជា អាយ គឺជាប្រភពកើតនៃវត្ថុគួរខ្ពើម គួររអើមទាំងឡាយ យ៉ាងនេះក៏មាន ។ ក្នុងពាក្យថា កាយ នោះ មានអត្ថវចនៈដូចតទៅនេះថា អាការ ឈ្មោះថា អាយ ព្រោះជាទីមក ។ សួរថា អ្វីមក ឆ្លើយថា វត្ថុដែលគួរខ្ពើម មានសក់ ជាដើមមក ។ ដូច្នោះ អាការ ឈ្មោះថា កាយ ព្រោះជាទីមកនៃវត្ថុគួរខ្ពើម ទាំងឡាយ ដូច្នេះក៏បាន ។ តែដោយអត្ថហើយ បានដល់ គំនរនៃធម៌ទាំងឡាយ គឺភូតរូប និងឧបាទាយរូបដែលប្រព្រឹត្តទៅ ដោយអំណាចនៃសន្តិ ៤ យ៉ាង ។ មានពុទ្ធាធិប្បាយដូច្នេះថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ រូបកាយដែល សម្រេចដោយមហាភូតទាំង ៤ នេះ មានការបែកធ្លាយ មានការវិនាសទៅ ជាសភាវៈ មានការខ្ចាត់ខ្ចាយទៅគ្រប់ខណៈជាសភាវៈ ។ បាឋៈថា ភិទុរាយំ ដូច្នេះក៏មាន ។ អត្ថក៏យ៉ាងនោះឯង ។ បទថា វិញ្ញាណំ បានដល់ កុសលចិត្ត ដែលប្រព្រឹត្តទៅក្នុងភូមិ ៣ ។ ឯអត្ថវចនៈ មានដូចតទៅនេះ ចិត្ត ឈ្មោះថា វិញ្ញាណ ព្រោះដឹងច្បាស់នូវអារម្មណ៍នោះៗ ព្រោះថា ការចែកសតិចេញអំពី សញ្ញាបាន គឺការដឹងច្បាស់អារម្មណ៍ បានដល់ ញាណ ឈ្មោះថា វិញ្ញាណ ។ បទថា វិរាគធម្មំ គឺមានការវិនាសជាធម្មតា អធិប្បាយថា មានការបែកធ្លាយ ទៅជាធម្មតា ។ បទថា សព្វេ ឧបធិ សេចក្តីថា ឧបធិទាំងនេះ គឺខន្ធូបធិ កិលេសូបធិ អភិសង្ខារូបធិ បញ្ចកាមគុណូបធិ ដែលសន្មតថា ឧបធិ ព្រោះ អត្ថថា ជាទីចូលទៅទ្រទ្រង់នូវសេចក្តីទុក្ខទាំងអស់នេះ បានដល់ ឧបាទានក្ខន្ធ កិលេស និងអភិសង្ខារ ជាបញ្ច