អដ្ឋកថា ខទិរវនិយត្ថេរគាថា

គាថារបស់ព្រះខទិរវនិយត្ថេរ មានពាក្យផ្តើមថា ចាលេ ឧបចាលេ ដូច្នេះជាដើម ។ រឿងរបស់ព្រះថេរៈមានអត្ថុប្បត្តិហេតុដូចម្តេច ។ បានឮថា ក្នុងសាសនានៃព្រះមានព្រះភាគព្រះនាមថាបទុមុត្តរៈ ព្រះថេរៈ នេះកើតក្នុងត្រកូលរបស់អ្នកចែវទូក ក្នុងនគរហង្សវតី ធ្វើការចែវទូកត្រង់ កំពង់ឈ្មោះបយាគៈនៃស្ទឹងមហាគង្គា ។ ថ្ងៃមួយ ឃើញព្រះមានព្រះភាគ មួយអន្លើដោយពួកសាវ័កយាងទៅកាន់ឆ្នេរស្ទឹងគង្គា មានចិត្តជ្រះថ្លា ហើយ រៀបចំទូកចម្លង បញ្ជូនព្រះមានព្រះភាគ មួយអន្លើនឹងសាវ័កទៅដល់ត្រើយ នាយ ដោយការបូជាសក្ការៈដ៏ច្រើន ឃើញភិក្ខុមួយរូបដែលព្រះសាស្តាទ្រង់ តែងតាំងក្នុងតំណែងនៃឯតទគ្គៈ ជាងបណ្តាភិក្ខុដែលនៅក្នុងព្រៃ តាំងសេចក្តី ប្រាថ្នាដើម្បីតំណែងនោះ បំពេញមហាទាន ថ្វាយដល់ព្រះមានព្រះភាគ និង ភិក្ខុសង្ឃ ។ ព្រះមានព្រះភាគ ទ្រង់ព្យាករសេចក្តីប្រាថ្នារបស់កុលបុត្តនោះថាមិនឥត អំពើឡើយ តាំងអំពីនោះមកកុលបុត្តនោះបំពេញកុសលដែលជាឧបនិស្ស័យ នៃព្រះនិព្វានទុកក្នុងភពនោះៗ អន្ទោលទៅក្នុងទេវតា និងមនុស្សទាំងឡាយ ក្នុងពុទ្ធុប្បាទនេះ កើតក្នុងផ្ទៃរបស់ព្រាហ្មណីឈ្មោះរូបសារី ក្នុងនាលកគ្រាម ដែនមគធៈ ។ មាតាបិតារបស់កុលបុត្តនេះ បំណងនឹងចងកុលបុត្តនោះដែល ចម្រើនវ័យហើយដោយចំណងគឺផ្ទះ ។ កុលបុត្តនោះស្តាប់ភាពដែលព្រះសារី បុត្តត្ថេរជាបងបួសហើយគិតថា លោកម្ចាស់ឧបតិស្សៈជារេមោច្បងរបស់អញ លះបង់សម្បត្តិបែបនេះបួសហើយ អញនឹងបរិភោគទឹកមាត់ដែលលោកម្ចាស់ ឧបតិស្សៈនោះ ស្តោះចោលហើយបានដូចម្តេច ដូច្នេះហើយ កើតសេចក្តី សង្វេគ ដូចម្រឹគដែលកំពុងដើរទៅរកអន្ទាក់ ទើបបញ្ឆោតពួកញាតិ កាល ហេតុសម្បត្តិដាស់តឿន ទៅកាន់សម្នាក់របស់ភិក្ខុទាំងឡាយ ប្រាប់