អដ្ឋកថា ឧបវាណត្ថេរគាថា

គាថារបស់ព្រះឧបវាណត្ថេរ មានពាក្យផ្តើមថា អរហំ សុគតោ ដូច្នេះជាដើម ។ រឿងរបស់ព្រះថេរៈមានអត្ថុប្បត្តិហេតុដូចម្តេច ។ បានឮថា ក្នុងសាសនារបស់ព្រះមានព្រះភាគ ព្រះនាមថាបទុមុត្តរៈ កុលបុត្ត នេះកើតក្នុងត្រកូលក្រីក្រ ដល់នូវភាពជាអ្នកដឹងក្តីហើយ ។ កាលព្រះមាន ព្រះភាគបរិនិព្វានហើយ ពួកមនុស្ស ទេវតា នាគ គ្រុឌ កុម្ភណ្ឌ យក្ខ និង គន្ធព្វទាំងឡាយ រក្សាធាតុរបស់ព្រះអង្គ សាងព្រះស្តូបសម្រេចដោយរតនៈ ៧ ប្រការ កម្ពស់ ៧ យោជន៍ ។ កុលបុត្តនោះ បានយកនូវសំពត់ដណ្តប់ របស់ខ្លួនដែលសស្អាតបរិសុទ្ធ ចងត្រង់ចុងបឫស្សីធ្វើជាទង់រួចបូជា ។ យក្ខសេនាបតីឈ្មោះថាអភិសម្មតៈ ដែលទេវតាទាំងឡាយ ចាត់ឲ្យមករក្សា ទីបូជាព្រះចេតិយ មានកាយមិនប្រាកដ កាន់ទង់នោះ ទ្រទ្រង់ទុកក្នុងអាកាស ធ្វើប្រទក្សិណព្រះចេតិយ ៣ ជុំ កុលបុត្តឃើញដូច្នោះ មានចិត្តជ្រះថ្លាពន់ ប្រមាណ ។ ដោយបុញ្ញកម្មនោះ កុលបុត្តនោះអន្ទោលទៅក្នុងទេវតានិងមនុស្សទាំងឡាយ ក្នុងពុទ្ធុប្បាទនេះ កើតក្នុងត្រកូលព្រាហ្មណ៍ក្នុងនគរសាវត្ថី បានឈ្មោះ ថាឧបវាណ ដឹងក្តីហើយ ឃើញពុទ្ធានុភាពក្នុងកាលទ្រង់ទទួលវិហារជេតពន ជាអ្នកបាននូវសទ្ធាបួសហើយ ប្រកបការចម្រើនវិបស្សនា សម្រេចអរហត្ត ហើយ ជាអ្នកមានអភិញ្ញា ៦ សមដូចគាថាព័ន្ធដែលលោកពោលទុកក្នុងអប ទានថា ព្រះជិនស្រីសម្ពុទ្ធព្រះនាមបទុមុត្តរៈ ទ្រង់ដល់ត្រើយនៃធម៌ទាំងពួង រុងរឿងដូចគំនរភ្លើង ទ្រង់បរិនិព្វានហើយ ។