ព្រះមិគជាលត្ថេរ

គាថារបស់ព្រះមិគជាលត្ថេរ មានពាក្យផ្តើមថា សុទេសិតោ ដូច្នេះជាដើម ។ រឿងរ៉ាវរបស់ព្រះថេរៈមានអត្ថុប្បត្តិហេតុដូចម្តេច ។ បានឮថា កុលបុត្តនេះក៏ជាអ្នកមានបុញ្ញាធិការបានធ្វើហើយ ក្នុងព្រះពុទ្ធ អង្គមុនៗ សន្សំបុណ្យដែលជាឧបនិស្ស័យនៃព្រះនិព្វាន ក្នុងភពនោះៗ ។ ក្នុង ពុទ្ធុប្បាទនេះ កើតជាកូនរបស់នាងវិសាខាមហាឧបាសិកា ក្នុងនគរសាវត្ថី មានឈ្មោះថា មិគជាល ។ មិគជាលនោះ បានទៅវិហារ ព្រោះបានស្តាប់ធម៌រឿយៗ ទើបកើតសទ្ធា បួសហើយ ចម្រើនវិបស្សនា បានសម្រេចអរហត្ត កាលព្យាករអរហត្តផល ទើបពោលគាថាទាំងនេះថា មគ្គប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ដែលព្រះពុទ្ធជាអាទិច្ចពន្ធុ មានចក្ខុ ទ្រង់សម្តែងហើយដោយប្រពៃ ជាធម៌កន្លងចាក សំយោជនៈទាំងអស់ ញ៉ាំងវដ្តៈទាំងអស់ឲ្យវិនាស នាំសត្វចេញ ចាកវដ្តៈ ញ៉ាំងសត្វឲ្យឆ្លងចាកឱឃៈ ញ៉ាំងឫសគល់នៃទុក្ខ គឺ តណ្ហាឲ្យរីងស្ងួត ទម្លាយនូវតណ្ហា មានឫសជាពិស ជាគ្រឿង បៀតបៀន ញ៉ាំងសត្វឲ្យដល់នូវទីរម្លត់ទុក្ខ ជាគ្រឿងកម្ចាត់បង់ នូវយន្ត គឺអត្តភាពដែលកើតអំពីកម្ម ព្រោះទម្លាយនូវឫសគល់នៃ អវិជ្ជាបានជា ទីធ្លាក់ចុះនៃញាណដ៏មុតដូចកែវវជីរៈ ក្នុងកិរិយា កំណត់នូវវិញ្ញាណ ញ៉ាំងសត្វឲ្យដឹងនូវវេទនាទាំងឡាយ ដោះសត្វ ឲ្យរួចចេញចាកឧបាទាន ជាគ្រឿងឃើញភពដូចជារណ្តៅរងើក ភ្លើង ដោយបញ្ញាញាណ ជាធម៌មានរសដ៏ប្រសើរ ជាធម៌ជ្រៅ ជាធម៌ ហាមឃាត់នូវជរា និងមច្ចុ ជាធម៌រម្ងាប់បង់នូវកងទុក្ខ ជាធម៌ ដ៏ក្សេម ជាទីឃើញនូវពន្លឺតាមពិត ព្រោះដឹងនូវកម្មថាជាកម្ម នូវ ផលថាជាផល នៃធម៌ទាំងឡាយ អាស្រ័យបច្ច័យកើតតៗ គ្នា រមែងជាធម៌ដល់នូវទីដ៏ក្សេមប្រសើរ ជាធម៌ស្ងប់ចាកកិលេស ជាធម៌ ចម្រើនក្នុងទីបំផុត ដូច្នេះ ។