អដ្ឋកថា សោមទត្តជាតកទី ១

[ ២៧១-២៧២ ] ព្រះសាស្តាកាលគង់នៅក្នុងវត្តជេតពន ទ្រង់ប្រារព្ធ លោឡុទាយិត្ថេរ ត្រាស់ព្រះធម្មទេសនានេះ មានពាក្យផ្តើមថា អកាសិ យោគ្គំ ដូច្នេះជាដើម ។ មានរឿងសង្ខេបថា ព្រះលោឡុទាយិត្ថេរនោះមិនអាចនឹងពោលពាក្យ សូម្បីតែមួយឲ្យសម្រេចក្នុងរវាងជន ២-៣ នាក់ ជាអ្នកឡេះឡោះគិតនឹង ជាតកកដ្ឋកថា ពីរណត្ថម្ភកវគ្គ ៣៣៣ និយាយពាក្យមួយត្រឡប់ទៅជាពោលពាក្យដទៃទៅវិញ ភិក្ខុទាំងឡាយអង្គុយ សន្ទនាគ្នាដល់រឿងរបស់ព្រះថេរៈនោះ ។ ព្រះសាស្តាយាងមកត្រាស់សួរថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អម្បាញ់មិញនេះ ពួកអ្នកអង្គុយសន្ទនាគ្នាដោយរឿងអ្វី កាលភិក្ខុទាំងឡាយក្រាបទូលថា បពិត្រព្រះអង្គ ដោយរឿងឈ្មោះនេះ ទើប ទ្រង់ត្រាស់ថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ លោឡុទាយីនេះមិនមែនជាមនុស្សឡេះ ឡោះតែក្នុងកាលឥឡូវនេះទេសូម្បីក្នុងកាលមុនក៏ជាអ្នកឡេះឡោះដូចគ្នា ហើយ ទ្រង់នាំយករឿងក្នុងអតីតមកសម្តែងដូចតទៅនេះថា ក្នុងអតីតកាលព្រះបាទព្រហ្មទត្តសោយរាជសម្បត្តិនៅក្នុងនគរពារាណសី ព្រះពោធិសត្វកើតក្នុងត្រកូលព្រាហ្មណ៍មួយក្នុងដែនកាសី កាលចម្រើនវ័យ រៀនសិប្បៈក្នុងនគរតក្កសិលា កាលសម្រេចហើយទើបត្រឡប់មកផ្ទះដឹងថា មាតាបិតាក្រីក្រគិតថា អញនឹងលើកស្ទួយត្រកូលដែលទាបទើបលាមាតាបិតា ទៅទទួលរាជការក្នុងក្រុងពារាណសី ព្រះពោធិសត្វ ជាទីពេញព្រះហបឫទ័យ របស់ព្រះរាជា ។ កាលនោះពុករបស់ព្រះពោធិសត្វភ្ជួរស្រែចិញ្ចឹមជីវិត ដោយគោ ២ គោ ១ ក៏ស្លាប់ទៅ ។ ទើបបិតាចូលទៅរកព្រះពោធិសត្វហើយ ពោលថា នែកូន គោស្លាប់ ១ ហើយធ្វើកសិកម្មមិនបាន ចូរកូនសូមគោអំពី ព្រះរាជា ១ ចុះ ព្រះពោធិសត្វពោលថា បពិត្រលោកពុក កូនទើបតែទទួល រាជការបើទូលសូមគោមិនសមគួរ សូមលោកពុកទូលសូមឯងចុះ ។