អដ្ឋកថា តិត្តិរជាតកទី ៩

[ ៥៧៤-៥៧៧ ] ព្រះសាស្តាកាលគង់នៅក្នុងនគរកោសម្ពី នាពទរិការាម ទ្រង់ប្រារព្ធរាហុលត្ថេរ ទើបត្រាស់ព្រះធម្មទេសនានេះ មានពាក្យផ្តើមថា សុសុខំ វត ជីវាមិ ដូច្នេះជាដើម ។ រឿងបានពណ៌នាទុកពិស្តារហើយ ក្នុងតិបល្លត្ថជាតកខាងដើមនោះឯង ។ តែក្នុងទីនេះ ភិក្ខុទាំងឡាយអង្គុយសន្ទនាគ្នាដល់គុណរបស់ព្រះរាហុលត្ថេរក្នុង ធម្មសភាថា អាវុសោទាំងឡាយ ព្រះរាហុលជាអ្នកប្រាថ្នាចំពោះការសិក្សា មានសេចក្តីរង្កៀសក្នុងបាបកម្ម អត់ធន់ចំពោះឱវាទ ។ ព្រះសាស្តា យាង មកត្រាស់សួរថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អំបាញ់មិញនេះ ពួកអ្នកអង្គុយសន្ទនា គ្នាដោយរឿងអ្វីហ្ន៎ កាលភិក្ខុទាំងនោះក្រាបទូលថា បពិត្រព្រះអង្គ ដោយ រឿងឈ្មោះនេះ ទើបទ្រង់ត្រាស់ថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ មិនមែនតែកាល ឥឡូវនេះបុណ្ណោះទេ សូម្បីក្នុងកាលមុន រាហុលក៏ស្រឡាញ់ចំពោះការសិក្សា រង្កៀសក្នុងបាបកម្ម អត់ធន់ចំពោះឱវាទ ដូចគ្នា ហើយទ្រង់នាំយកអតីតនិទាន មកសាធកៈដូចតទៅនេះថា ក្នុងអតីតកាល ព្រះបាទព្រហ្មទត្តសោយរាជសម្បត្តិក្នុងនគរពារាណសី ព្រះពោធិសត្វកើតក្នុងត្រកូលព្រាហ្មណ៍ លុះចម្រើនវ័យហើយ ក៏រៀនសិប្បៈ ទាំងពួងក្នុងនគរតក្កសិលា ហើយចេញបួសជាឥសីក្នុងហិមវន្តប្បទេស បាន ធ្វើអភិញ្ញានិងសមាបត្តិឲ្យកើតហើយ ជាអ្នកលេងឈានក្នុងដងព្រៃដែលគួរ ជាទីត្រេកអរ លុះត្រូវការសេពរស់ជូរប្រៃ បានទៅកាន់បច្ចន្តគាមមួយកន្លែង ។ មនុស្សទាំងឡាយក្នុងបច្ចន្តគាម ឃើញព្រះពោធិសត្វហើយ កាលជ្រះថ្លាទើប សាងបណ្ណសាលាក្នុងព្រៃមួយកន្លែង ហើយនិមន្តឲ្យនៅ ទំនុកបម្រុងដោយ បច្ច័យទាំងឡាយ ។ កាលនោះមាននាយព្រានម្នាក់ក្នុងស្រុកនោះ ចាប់សត្វ ទទាដែលជាទទាធ្នាក់បានមួយ ឲ្យសិក្សាយ៉ាងល្អហើយចិញ្ចឹមទ