អដ្ឋកថា ហរិតចជាតកទី ៥

[ ៥៤៤-៥៥២ ] ព្រះសាស្តា កាលគង់នៅក្នុងវត្តជេតពន ទ្រង់ប្រារព្ធ ភិក្ខុអផ្សុក ទើបត្រាស់រឿងនេះ មានពាក្យផ្តើមថា សុតមេតំ មហាព្រហ្មេ ដូច្នេះជាដើម ។ សេចក្តីសង្ខេបថា ភិក្ខុរូបនោះ ឃើញមាតុគ្រាមម្នាក់ តែងខ្លួនស្អាតបាត កើតនូវការអផ្សុក ទុកសក់ ក្រចក និងពុកមាត់វែង បំណងនឹងសឹក ឧបជ្ឈាយ៍ អាច្យា ប្រៀនប្រដៅក៏មិនពេញចិត្ត ព្រះសាស្តាត្រាស់សួរថា ពិតឬភិក្ខុ បាន ឮថា អ្នកអផ្សុក កាលភិក្ខុនោះទូលថា ករុណាព្រះអង្គ ពិតហើយ ទើបត្រាស់ សួរថា អ្នកអផ្សុកព្រោះហេតុអ្វី កាលភិក្ខុនោះក្រាបទូលថា អផ្សុកដោយ អំណាចកិលេស ព្រោះបានឃើញមាតុគ្រាមតែងខ្លួនយ៉ាងស្អាត ។ ព្រះសាស្តា ត្រាស់ថា ម្នាលភិក្ខុ ធម្មតាកិលេស រមែងមិនមានសេចក្តីត្រេកអរ ព្រោះ កម្ចាត់នូវគុណ មានតែឲ្យធ្លាក់នរក កិលេសនោះ រឿងអ្វីដែលមិនធ្វើឲ្យអ្នក លំបាកនោះ ខ្យល់ខ្លាំងដែលអាចបក់ភ្នំសិនេរុឲ្យកម្រើក រឿងអ្វីដែលថា មិន បក់ស្លឹកឈើចាស់ៗ ឲ្យខ្ចាត់ខ្ចាយបាននោះ សូម្បីមហាបុរសវិសុទ្ធិជាតិ បាន អភិញ្ញា ៥ សមាបត្តិ ៨ ដើរតាមគន្លងពោធិញ្ញាណ ព្រោះអាស្រ័យកិលេស នេះ ក៏មិនអាចតម្កល់សតិបាន សាបសូន្យចាកឈាន នឹងពោលទៅថ្វីដល់ អ្នក ដូច្នេះហើយ ទើបទ្រង់នាំយករឿងក្នុងអតីតមកសាធកៈដូចតទៅក្នុង អតីតកាល ព្រះបាទព្រហ្មទត្ត សោយរាជសម្បត្តិក្នុងនគរពារាណសី ព្រះពោធិសត្វកើតក្នុងត្រកូលព្រាហ្មណ៍ មានសម្បត្តិ ៨០ កោដិ ក្នុងនិគមមួយ ពុកម្តាយបានដាក់ឈ្មោះឲ្យថា ហារិតកុមារ ព្រោះលោកមានពណ៌សម្បុរ ដូចមាស ។ កាលកុមារចម្រើនវ័យហើយ សម្រេចការសិក្សាក្នុងនគរតក្កសិលា ប្រមូលទ្រព្យ កាលមាតាបិតាអនិច្ចកម្មទៅហើយ បានពិនិត្យមើល ទ្រព្យសម្បត្តិ កើតគំនិតឡើងថា ទ្រព្យបុណ