ធម្មដ្ឋិតិញ្ញាណនិទ្ទេស

គប្បីជ្រាបវិនិច្ឆ័យ ក្នុងធម្មដ្ឋិតិញ្ញាណនិទ្ទេសដូចតទៅនេះ ក្នុង បទថា អវិជ្ជា សង្ខារានំ ឧប្បាទដ្ឋិតិ ជាដើម មានអធិប្បាយដូចតទៅ ឈ្មោះថា ឋិតិ ព្រោះអត្ថថា អវិជ្ជាជាហេតុនៃសង្ខារទាំងឡាយ ។ ឋិតិនោះ គឺអ្វី គឺអវិជ្ជា ព្រោះថា អវិជ្ជានោះជាទីតាំង គឺជាហេតុនៃការកើត គឺការកើតឡើង នៃសង្ខារទាំងឡាយ ព្រោះហេតុនោះ ទើបឈ្មោះថា ឧប្បាទដ្ឋិតិ ។ ឈ្មោះថា បវត្តដ្ឋិតិ ព្រោះអត្ថថា ជាហេតុនៃការប្រព្រឹត្តទៅនៃសង្ខារទាំងឡាយ ដែលកើតឡើងហើយ អធិប្បាយថា ពិតហើយ អានុភាពនៃកិច្ចរបស់ បច្ច័យដែលឲ្យកើត រមែងមានក្នុងខណៈដែលឲ្យកើតនោះឯងក៏ពិត តែព្រោះ សង្ខារទាំងឡាយដែលបច្ច័យនោះឲ្យកើតនោះឯងប្រព្រឹត្តទៅ ទើបឈ្មោះថា ជា ហេតុនៃការប្រព្រឹត្តទៅក្នុងខណៈរបស់ខ្លួន ឬជាហេតុនៃការប្រព្រឹត្តទៅដោយ អំណាចសន្តតិ ។