មគ្គញ្ញាណនិទ្ទេស

គប្បីជ្រាបវិនិច្ឆ័យក្នុងមគ្គញ្ញាណនិទ្ទេសដូចតទៅនេះ បទថា មិច្ឆាទិដ្ឋិយា វុដ្ឋាតិ បានដល់ ចេញចាកមិច្ឆាទិដ្ឋិ ៦២ ដោយសមុច្ឆេទប្បហាន ដោយការលះបង់ទិដ្ឋានុស័យ ។ បទថា តទនុវត្តកកិលេសេហិ បាន ដល់ ចាកកិលេសច្រើនយ៉ាង ដែលប្រព្រឹត្តទៅតាមមិច្ឆាទិដ្ឋិដែលកើតឡើង ដោយអំណាចការប្រកបជាមួយមិច្ឆាទិដ្ឋិ និងដោយឧបនិស្ស័យ ក្នុងមិច្ឆាទិដ្ឋិ ។ ដោយពាក្យនោះ ឈ្មោះថា លោកពោលដល់ការលះកិលេសដែលតាំងនៅក្នុង ទីជាមួយគ្នានឹងមិច្ឆាទិដ្ឋិនោះ ។ ពិតហើយ ការតាំងនៅក្នុងទីជាមួយគ្នា មាន ២ យ៉ាង គឺតាំងនៅក្នុងទីជាមួយគ្នាដោយការកើតរួមគ្នា និងតាំងនៅក្នុងទីជាមួយគ្នា ដោយការលះ ឈ្មោះថា តាំងនៅក្នុងទីជាមួយគ្នានឹងមិច្ឆាទិដ្ឋិនោះ ព្រោះអត្ថថា តាំងនៅក្នុងចិត្តមួយដួងព្រមជាមួយទិដ្ឋិនោះ ឬបុគ្គលម្នាក់ រហូតដល់ការលះ បាន ។ ព្រោះថា កាលលះទិដ្ឋិបាន កិលេសទាំងនេះ គឺលោភៈ មោហៈ ឧទ្ធច្ចៈ អហិរិកៈ អនោត្តប្បៈដែលកើតរួមគ្នាជាមួយទិដ្ឋិនោះ ក្នុងចិត្តដែលជាអសង្ខារិកៈ ២ ដួង ដែលសម្បយុត្តដោយទិដ្ឋិ កិលេសទាំងនេះ គឺលោភៈ មោហៈ ថីនៈ ឧទ្ធច្ចៈ អហិរិកៈ អនោត្តប្បៈដែលកើតរួមគ្នាជាមួយទិដ្ឋិនោះ ក្នុងចិត្តដែលជា សសង្ខារិកៈ ២ ដួង រមែងលះបានដោយការតាំងនៅក្នុងទីជាមួយគ្នា ដោយ កើតរួមគ្នា ។ កាលទិដ្ឋិ និងកិលេសត្រូវលះ កិលេសទាំងនេះ គឺលោភៈ ទោសៈ មោហៈ មានះ វិចិកិច្ឆា ថីនៈ ឧទ្ធច្ចៈ អហិរិកៈ អនោត្តប្បៈដែលជាហេតុទៅកាន់អបាយ ដែលតាំងនៅក្នុងបុគ្គលម្នាក់ រមែងត្រូវលះព្រមជាមួយទិដ្ឋិ និងកិលេស នោះ ដោយអំណាចការតាំងនៅក្នុងទីជាមួយគ្នាដោយការលះ ។ បទថា ខន្ធេហិ បានដល់ ចាកខន្ធទាំងឡាយដែលប្រព្រឹត្តទៅតាមទិដ្ឋិនោះ គឺចាកអរូបក្ខន្ធ ៤ ដែលត