ឧបក្កិលេសញ្ញាណ១៨

បើសួរថា ព្រោះហេតុអ្វី ទើបលោកពោលដោយសរុប ឆ្លើយថា ដើម្បីសម្តែង ភាពដែលបាមោជ្ជមានកម្លាំងខ្លាំង ។ ព្រោះកាលមិនមានបាមោជ្ជ ការមិន ត្រេកអរក្នុងសេនាសនៈដ៏ស្ងាត់ និងក្នុងធម៌ដែលជាអធិកុសល គឺការអផ្សុកក៏ នឹងកើតឡើង កាលបើយ៉ាងនេះ រមែងចៀសចេញចាកភាវនានោះឯង ។ តែ បើមានបាមោជ្ជ ភាវនារមែងដល់នូវការពេញ ព្រោះមិនមានការមិនត្រេកអរ ។ ម្យ៉ាងទៀត ដើម្បីសម្តែងដល់ភាពដែលការធ្វើទុកក្នុងចិត្ត ដោយឧបាយប្រាជ្ញា មានឧបការៈច្រើនដល់ភាវនា ដោយភាពជាខាងដើម នឹងពោលដល់ពួក ៩ តមក ។ បាមុជ្ជៈ រមែងកើតដល់បុគ្គលចម្រើនវិបស្សនា ព្រោះមានវិបស្សនាជាបច្ច័យ ដោយបាលី ( ក្នុងធម្មបទ ) ថា ភិក្ខុពិចារណា ការកើតឡើង និងការវិនាសខន្ធទាំងឡាយ ក្នុង កាលណា ក្នុងកាលនោះ ភិក្ខុនោះ រមែងបានបីតិ និងបាមោជ្ជ បីតិ និងបាមោជ្ជនោះ ឈ្មោះថា ជាអមតធម៌របស់បណ្ឌិតអ្នកដឹង ធម៌ទាំងឡាយ ដូច្នេះ ។ តែក្នុងទីនេះ គប្បីកាន់យកបាមោជ្ជ ព្រោះការពិចារណាកលាបៈជាបច្ច័យ ។ ភាពជាអ្នកដល់នូវបាមោជ្ជ ឈ្មោះថា បមុជ្ជំ គឺបីតិដែលមានកម្លាំងខ្សោយ ។ គប្បីឃើញថា ឬ អក្ខរៈ ចុះក្នុងអត្ថនៃកម្មជាខាងដើម ។ បទថា បមុទិតស្ស បានដល់ ដល់នូវបាមោជ្ជ គឺសេចក្តីត្រេកអរដោយ បាមោជ្ជនោះ ។ បាឋៈថា បមោទិតស្ស ក៏មាន ឯសេចក្តីក៏ដូចគ្នា ។ បទថា បីតិ បានដល់ បីតិមានកម្លាំង ។ បទថា បីតិមនស្ស បានដល់ ចិត្តប្រកបដោយបីតិ ។ គប្បីឃើញការលុប យុត្ត ( សព្ទ ថាប្រកប ) ចេញ ដូចបទថា អស្សរថោ រថសេះ គឺរថទឹមដោយសេះ ។ បទថា កាយោ បាន ដល់ នាមកាយ ឬរូបកាយ ។ បទថា បស្សម្ភតិ បានដល់ ជាអ្នកស្ងប់ សេចក្តីក្រវល់ក្រវាយ ។