អដ្ឋកថាសុមង្គលត្ថេរាបទាន

អបទានរបស់ព្រះសុមង្គលត្ថេរ មានពាក្យផ្តើមថា អាហុតឹ យិដ្ឋុកាមោ ដូច្នេះ ។ ព្រះសុមង្គលនេះ បានបំពេញបុញ្ញាធិការក្នុងព្រះពុទ្ធអង្គមុនៗ សន្សំ បុណ្យទាំងឡាយ ដែលជាឧបនិស្ស័យនៃព្រះនិព្វានក្នុងភពនោះៗ ក្នុងកាលនៃ ព្រះដ៏មានព្រះភាគព្រះនាមបិយទស្សី កើតជារុក្ខទេវតា ។ ថ្ងៃមួយ លោក ឃើញព្រះសាស្តាស្រង់ទឹក មានចីវរមួយផ្ទាំងប្រថាប់ឈរ ដល់នូវសោមនស្ស ទះដៃ ។ ដោយបុណ្យនោះ កុលបុត្តនោះអន្ទោលទៅក្នុងទេវតា និង មនុស្ស ក្នុងពុទ្ធុប្បាទកាលនេះ កើតក្នុងត្រកូលអ្នកក្រីក្រ ក្នុងស្រុកមួយ កន្លែង មិនឆ្ងាយអំពីក្រុងសាវត្ថី ។ លោកមានឈ្មោះថា សុមង្គលៈ លុះ ចម្រើនវ័យហើយ ជាអ្នកមានកណ្តៀវ មាននង្គ័ល មានចបគំរឹលជាសម្បត្តិ របស់ មនុស្សគមជាបរិក្ខារ ចិញ្ចឹមជីវិតដោយការធ្វើស្រែ ។ ថ្ងៃមួយ កាល ព្រះបាទបសេនទិកោសល ទ្រង់បំពេញមហាទាន ដល់ព្រះមានព្រះភាគ និងភិក្ខុសង្ឃ កុលបុត្តនោះ កាន់យកឆ្នាំងទឹកដោះជូរ ដើរជាមួយមនុស្ស ទាំងឡាយ ដែលកាន់ទេយ្យទានមក ឃើញគ្រឿងសក្ការៈ និងការរាប់អាន របស់ព្រះមានព្រះភាគ និងរបស់ភិក្ខុទាំងឡាយ ទើបគិតថា សមណសក្យបុត្តទាំងនេះ ស្លៀកសំពត់សាច់ម៉ដ្ឋ ឆាន់ភោជនល្អៗ នៅក្នុងទីស្ងាត់ខ្យល់ បើដូច្នោះ អញគប្បីបួស ទើបចូលទៅរកព្រះថេរៈមួយរូប ប្រាប់ថា ខ្លួនចង់ បួស ។ ព្រះមហាថេរៈនោះមានសេចក្តីករុណា ទើបឲ្យបួស ហើយប្រាប់ កម្មដ្ឋាន ។ លោកនៅក្នុងព្រៃ នឿយណាយក្នុងការនៅម្នាក់ឯង អផ្សុកប្រាថ្នា នឹងសឹក ទើបទៅកាន់ផ្ទះញាតិ ឃើញមនុស្សក្នុងរវាងផ្លូវចងក្បិនភ្ជួរស្រែ ស្លៀកសំពត់ចាស់ៗ មានរាងកាយប្រឡាក់ដោយធូលីដោយជុំវិញ ស្គម ស្គាំងដោយខ្យល់ និងកម្តៅថ្ងៃ កំពុងភ្ជួរស្រែ ទើបបាននូវសេចក្តីសង្វេគថា សត