សោភិតពុទ្ធវំសោ

សោភិតពុទ្ធវង្សទី ៦ កាលខាងក្រោយអំពីព្រះសម្ពុទ្ធ ព្រះនាមរេវតៈមក មាន ព្រះលោកនាយក ព្រះនាមសោភិតៈ មានព្រះហបឫទ័យតម្កល់ខ្ជាប់ មានព្រះហប្ញទ័យស្ងប់ មិនមានបុគ្គលស្មើ មិនមានបុគ្គលប្រៀបផ្ទឹម ។ ព្រះជិនស្រីអង្គនោះ ទ្រង់ញ៉ាំងបំណងក្នុងព្រះហបឫទ័យ ឲ្យប្រព្រឹត្តទៅ ក្នុងព្រះដំណាក់របស់ព្រះអង្គ ទ្រង់បានសម្រេច សម្ពោធិញ្ញាណដោយសព្វគ្រប់ ហើយទ្រង់សម្តែងព្រះធម្មចក្រ ។ ខាងលើរាប់អំពីអវីចីនរកឡើងទៅ ខាងក្រោមរាប់អំពីភវគ្គព្រហ្ម ចុះមក ក្នុងចន្លោះនេះ ពេញដោយបរិស័ទតែម្យ៉ាង ក្នុងការសម្តែង ធម្មទេសនា ។ កាលព្រះសម្ពុទ្ធទ្រង់សម្តែងព្រះធម្មចក្រ ដល់ បរិស័ទនោះ ការត្រាស់ដឹងធម៌លើកទី ១ គេមិនគប្បីពោល ដោយការរាប់ចំនួនបានឡើយ ។ លំដាប់អំពីនោះមកទៀត កាល ព្រះសម្ពុទ្ធទ្រង់សម្តែងធម៌ក្នុងទីសមាគម នៃមនុស្ស និងទេវតា មានពួកបរិស័ទ ៩ ម៉ឺនកោដិ ត្រាស់ដឹងធម៌លើកទី ២ ។ មួយ វិញទៀត កាលនោះ ព្រះរាជបុត្តជាក្សត្រ ព្រះនាមជយសេន ដាំសួនវេរថ្វាយព្រះសម្ពុទ្ធ ។ ព្រះចក្ខុមសម្ពុទ្ធ ទ្រង់ប្រកាសការបូជា នៃព្រះបាទជយសេននោះ ហើយសម្តែងធម្មទេសនា ក្នុង កាលនោះ មានបរិស័ទមួយពាន់កោដិ ត្រាស់ដឹងធម៌លើកទី ៣ ។ ព្រះសោភិតសម្ពុទ្ធ ទ្រង់ស្វែងរកគុណដ៏ធំ មានសាវកសន្និបាត លើក ដែលសុទ្ធតែជាព្រះខីណាស្រព ប្រាសចាកមន្ទិល មាន ចិត្តស្ងប់រម្ងាប់ មានចិត្តនឹងធឹង គឺកាលព្រះរាជាព្រះនាមឧគ្គតៈ អង្គនោះ ទ្រង់ថ្វាយទានចំពោះព្រះសម្ពុទ្ធ ថ្លៃថ្លាជាងនរជន ក្នុង វេលាថ្វាយទាននោះ មានអរហន្តមួយរយកោដិ និមន្តមកប្រជុំគ្នា ( នេះជាសន្និបាតលើកទី ១ ) ។