អដ្ឋកថាបិយទស្សិពុទ្ធវង្សទី ១៣

បិយទស្សិពុទ្ធវង្សទី ១៣ បន្ទាប់អំពីព្រះសុជាតសម្ពុទ្ធ ក្នុងកប្បមួយ ក្នុងទីបំផុតនៃ ១៨០០ កប្ប អំពីភទ្ទកប្បនេះ មានព្រះពុទ្ធ ៣ ព្រះអង្គកើតឡើង គឺព្រះបិយទស្សី ១ ព្រះអត្ថទស្សី ១ ព្រះធម្មទស្សី ១ ។ ក្នុង ៣ ព្រះអង្គនោះ ព្រះមានព្រះភាគ បិយទស្សី ទ្រង់បំពេញបារមីហើយ កើតក្នុងស្ថានសួគ៌ជាន់តុសិត ចុតិអំពី នោះហើយ បដិសន្ធិក្នុងព្រះឧទររបស់ព្រះនាងចន្ទាទេវី ជ្រាស្តីដែលមានភក្ត្រ ដូចព្រះចន្ទ ជាអគ្គមហេសីរបស់ព្រះបាទសុទត្តៈ ក្នុងសុធញ្ញវតីនគរ គ្រប់ កំណត់ទសមាស ក៏ប្រសូតចាកព្រះឧទររបស់ព្រះជននី ក្នុងវរុណរាជឧទ្យាន ក្នុងថ្ងៃថ្វាយព្រះនាម ព្រះជនកព្រះជននីថ្វាយព្រះនាមថា បិយទស្សី ព្រោះ ឃើញបាដិហារ្យវិសេស ដែលជាទីស្រឡាញ់របស់សត្វលោក ។ ព្រះពោធិសត្វសោយរាជសម្បត្តិអស់ ៩ ពាន់ឆ្នាំ ទ្រង់មានប្រាសាទ ៣ គឺសុនិម្មលៈ ១ វិមលៈ ១ គិរិព្រហា ១ ។ មានស្រីស្នំ ៣ ម៉ឺន ៣ ពាន់នាក់ មាន នាងវិមលាមហាទេវីជាប្រធាន ។ កាលព្រះរាជឱរសព្រះនាមកញ្ចនវេឡៈ របស់ព្រះនាងវិមលាទេវី ប្រសូតហើយ ព្រះមហាបុរសនោះ ទ្រង់ឃើញនិមិត្ត ៤ ហើយទ្រង់យាង ចេញមហាភិន្រេស្កមណ៍ ដោយរថដែលទឹមដោយសេះ ទ្រង់ព្រះផ្នួសហើយ មួយអន្លើនឹងបុរស ១ កោដិ ព្រះមហាបុរសដែលជន ១ កោដិនោះចោមរោម ។ ហើយ ទ្រង់បំពេញព្យាយាមអស់ ៦ ខែ ក្នុងថ្ងៃវិសាខបុណ្ណមី សោយមធុបាយាសដែលធីតារបស់វសភព្រាហ្មណ៍ ក្នុងស្រុកវរុណព្រាហ្មណ៍ថ្វាយ ហើយទ្រង់សម្រាកពេលថ្ងៃ ក្នុងព្រៃសាលវ័ន ទ្រង់ទទួលស្មៅ ៨ ក្តាប់ ដែលអាជីវកឈ្មោះសុជាតថ្វាយ ហើយយាងចូលទៅកាន់មណ្ឌលពោធិព្រឹក្ស ឈ្មោះដើមកកុធៈ គឺដើមថ្ងាន់ ទ្រង់លាតសន្ថ័តស្មៅទំហំ ៥៣ ហត្ថ ប្រថាប់ គង់ពត់ភ្នែន ត្រាស់ដឹងនូវសព្វញ្ញ