អធិប្បាយពួកអង្គឈានមានវិតក្កជាដើម

ធម៌ដែលឈ្មោះថា វិតក្ក ព្រោះអត្ថថា ត្រិះរិះ ម្យ៉ាងទៀត ការត្រិះរិះ ឈ្មោះថា វិតក្ក ។ មានពាក្យអធិប្បាយថា ការទល់ទ្រអារម្មណ៍ ។ វិតក្កៈ នេះ អារម្មណេ ចិត្តស្ស អភិនិរោបនលក្ខណោ មានការលើកចិត្តឡើង កាន់អារម្មណ៍ជាលក្ខណៈ ពិតហើយ វិតក្កនោះ លើកចិត្តឡើងកាន់អារម្មណ៍ ដូចបុគ្គលខ្លះអាស្រ័យញាតិ ឬមិត្តដែលជារាជវល្លភៈ ទើបចូលទៅកាន់រាជនិវេសន៍បាន យ៉ាងណា ចិត្តក៏អាស្រ័យវិតក្កលើកឡើងកាន់អារម្មណ៍យ៉ាង នោះ ព្រោះហេតុនោះ ទើបវិតក្កនោះ លោកពោលថា មានការលើកចិត្ត ឡើងកាន់អារម្មណ៍ជាលក្ខណៈ ។ មួយទៀត ព្រះនាគសេនត្ថេរពោលថា វិតក្កមានការគោះអារម្មណ៍ជា លក្ខណៈ សូមថ្វាយព្រះពរមហារាជ ប្រៀបដូចបុគ្គលវាយស្គរ ក្រោយ អំពីនោះ ក៏មានសំឡេងស្គរលាន់ឮចេញទៅ យ៉ាងណា បពិត្រមហារាជ គប្បីជ្រាបវិតក្កដូចការវាយស្គរ គប្បីជ្រាបវិចារៈដូចសំឡេងស្គរដែលលាន់ រំពងយ៉ាងនោះ ។ វិតក្កនោះ អាហននបរិយាហននរសោ មានការធ្វើឲ្យចិត្តប៉ះខ្ទប់នឹង អារម្មណ៍រឿយៗ ជាកិច្ច ពិតហើយ លោកពោលថា ព្រះយោគាវចរ រមែងធ្វើអារម្មណ៍ ឲ្យជាធម្មជាតដែលវិតក្កប៉ះខ្ទប់ហើយរឿយៗ ដោយចិត្ត នោះ វិតក្កនោះ អារម្មណេ ចិត្តស្ស អានយនបច្ចុប្បដ្ឋានោ មានការនាំ ចិត្តមកក្នុងអារម្មណ៍ជាអាការប្រាកដ សេសខន្ធត្តយបទដ្ឋានោ មានខន្ធ ដែលសល់ ( វេទនា សញ្ញា វិញ្ញាណ ) ជាហេតុជិត ។ ធម៌ដែលឈ្មោះថា វិចារោ ព្រោះជាហេតុឲ្យចិត្តត្រាច់ទៅក្នុងអារម្មណ៍ ។ ម្យ៉ាងទៀត ការត្រាច់ទៅ ឈ្មោះថា វិចារៈ អធិប្បាយថា ការសញ្ចរទៅ តាមអារម្មណ៍ ។ វិចារៈនេះ អារម្មណានុមជ្ជនលក្ខណោ មានការស្ទាបអង្អែលនូវ អារម្មណ៍ជាលក្ខណៈ តត្ថ សហជាតានុយោជនរសោ មានការប្រកប សហជាតធម៌ក្នុងអារម្មណ៍នោះជាកិច្ច ច