អធិប្បាយពួកធម៌ដែលជាមូលមានអលោភៈជាដើម

ធម៌ដែលឈ្មោះថា អលោភៈ ព្រោះមិនជាហេតុឲ្យលោភ ឬថា ខ្លួនឯង មិនលោភ ឬត្រឹមតែជាសេចក្តីមិនលោភ ។ សូម្បីក្នុងអទោសៈ និង អមោហៈ ក៏ន័យនេះដូចគ្នា បណ្តាធម៌ទាំង ៣ នោះ ។ អលោភៈ អគេធលក្ខណោ មានចិត្តមិនត្រេកអរក្នុងអារម្មណ៍ជា លក្ខណៈ អលគ្គភាវលក្ខណោ វា ឬមានភាវៈនៃចិត្តមិនជាប់ជំពាក់ក្នុង អារម្មណ៍ជាលក្ខណៈ ដូចដំណក់ទឹកមិនជាប់លើស្លឹកឈូក អបរិគ្គហនរសោ មានការមិនហួងហែងជាកិច្ច ដូចភិក្ខុរួចផុតហើយ អនល្លីនភាវបច្ចុប្បដ្ឋានោ មានការមិនជាប់ចិត្តជាអាការប្រាកដ ដូចបុរសអ្នកធ្លាក់ទៅក្នុង ( រណ្តៅ ) របស់មិនស្អាត មិនជាប់ចិត្ត ដូច្នោះ ។ អទោសៈ អចណ្ឌិក្កលក្ខណោ មានការមិនកាចជាលក្ខណៈ អវិរោធលក្ខណោ វា ឬមានការមិនខឹងក្រោធជាលក្ខណៈ ដូចមិត្តអ្នកជួយសង្គ្រាះ អឃាតវិនយរសោ មានការកម្ចាត់នូវសេចក្តីចងអាឃាតជាកិច្ច បរិឡាហវិនយរសោ វា ឬមានការកម្ចាត់សេចក្តីក្តៅក្រហាយជាកិច្ច ដូចខ្លឹមចន្ទន៍ សោម្មភាវបច្ចុប្បដ្ឋានោ មានសេចក្តីត្រជាក់ជាអាការប្រាកដ ដូចព្រះចន្ទ ពេញបូណ៌មី ។ ចំណែកអមោហៈ ព្រមទាំងលក្ខណៈជាដើម លោកតាំងបទ អធិប្បាយដូចបញ្ញ្រិន្ទិយ តាមដែលពោលមកហើយខាងដើមនុ៎ះឯង ។ មួយទៀត ក្នុងធម៌ទាំង ៣ នេះ អលោភៈជាសត្រូវចំពោះមន្ទិល គឺ សេចក្តីកំណាញ់ អទោសៈជាសត្រូវចំពោះមន្ទិល គឺភាពជាអ្នកទ្រុស្តសីល អមោហៈជាសត្រូវចំពោះសេចក្តីមិនចម្រើនក្នុងកុសលធម៌ទាំងឡាយ ។ ក្នុង គុណធម៌ទាំងនោះ អលោភៈ ជាហេតុនៃទាន អទោសៈ ជាហេតុនៃសីល អមោហៈ ជាហេតុនៃភាវនា ។ បណ្តាគុណធម៌ទាំងនោះ បុគ្គលមានសេចក្តី មិនលោភ រមែងកាន់យកមិនច្រើន ព្រោះអ្នកលោភ ទើបកាន់យកច្រើន បុគ្គលមិនមានទោសៈ រមែងកាន់យកមិនខ្វះខាត ( រក្សាសីលមិនខ្វះខាត ) ព្រោះបុគ