អដ្ឋកថា វិមោក្ខ ៣

វិមោក្ខ ៣ ធម្មតា រូបាវចរកុសលនេះ រមែងកើតឡើងដោយអំណាច អភិភាយតនៈ ព្រោះគ្របសង្កត់អាយតនៈ គឺអារម្មណ៍តែម្យ៉ាងបុណ្ណោះក៏ទេ ដោយពិត រូបាវចរកុសលនេះ រមែងកើតឡើងដោយអំណាចនៃវិមោក្ខផង ព្រោះហេតុនោះ ឥឡូវនេះ ដើម្បីសម្តែងន័យនោះ ទើបព្រះមានព្រះភាគ ទ្រង់ផ្តើមពាក្យថា កតមេ ធម្មា កុសលា ដូច្នេះទៀត ។ សួរថា ធម៌ គឺវិមោក្ខនេះ បណ្ឌិតគប្បីជ្រាបបានដោយអត្ថដូចម្តេច ។ ឆ្លើយថា គប្បីជ្រាបបានដោយអត្ថថា រួចផុត ។ អ្វី ឈ្មោះថា ដោយអត្ថថា រួចផុតនេះ ។ អត្ថថា រួចផុត នេះ ជាការរួចផុតយ៉ាងល្អអំពីបច្ចនិកធម៌ទាំងឡាយ និងជាការរួចផុតយ៉ាងល្អ ដោយអំណាចនៃសេចក្តីត្រេកអរក្រៃលែង ក្នុងអារម្មណ៍ មានអធិប្បាយថា ធម៌ គឺវិមោក្ខនេះ រមែងប្រព្រឹត្តទៅក្នុង អារម្មណ៍ ដោយការមិនប្រកាន់ព្រោះមិនសង្ស័យ ដូចទារកសណ្តូកអវ័យវៈ តូចធំលើភ្លៅរបស់បិតា ។ ដើម្បីទ្រង់សម្តែងរូបាវចរកុសល ដែលដល់នូវភាពជាវិមោក្ខ មាន លក្ខណៈយ៉ាងនេះ ទើបទ្រង់ផ្តើមន័យនេះតទៅ បណ្តាបទទាំងនោះ បទថា រូបី មានវិគ្គហៈថា ដែលឈ្មោះថា រូបី ព្រោះអត្ថថា រូបរបស់បុគ្គលនោះមាន គឺរូបជ្ឈានដែលឲ្យកើតឡើងក្នុង កោដ្ឋាសៈ មានសក់ជាដើមក្នុងខាងក្នុង ។ ពិតហើយ ព្រះយោគាវចរ កាល ធ្វើបរិកម្មនីលកសិណក្នុងខាងក្នុង រមែងធ្វើត្រង់សក់ ត្រង់ទឹកប្រមាត់ ឬ ត្រង់កែវភ្នែក កាលនឹងធ្វើបរិកម្មបីតកសិណ រមែងធ្វើត្រង់ខ្លាញ់ខាប់ ត្រង់ សម្បុរស្បែក ត្រង់បាតដៃបាតជើង ឬត្រង់ភ្នែកដែលមានពណ៌លឿង កាល នឹងធ្វើបរិកម្មលោហិតកសិណ ក៏រមែងធ្វើត្រង់សាច់ ត្រង់ឈាម ត្រង់អណ្តាតត្រ ង់បាតដៃបាតជើង ឬត្រង់ពណ៌ក្រហមនៃកែវភ្នែក កាលនឹងធ្វើបរិកម្ម ឱទាតកសិណ ក៏រមែងធ្វើត្រង់ឆ្អឹង ត្រង់ធ្មេញ ត្រង់ក្រច