អធិប្បាយ កិរិយាមនោវិញ្ញាណធាតុចិត្តសហគតដោយឧបេក្ខា

ចិត្តនេះ ក្នុងព្រះបាលីថា មនោវិញ្ញាណធាតុ ឧប្បន្នា ហោតិ ។ បេ ។ សោមនស្សសហគតា ដូច្នេះ ជាចិត្តចំពោះបុគ្គលមិនទួទៅដល់ ពួកសត្វដទៃក្រៅអំពីព្រះខីណាស្រពបុណ្ណោះ រមែងបានក្នុងទ្វារ ៦ ។ មែនពិត ក្នុងចក្ខុទ្វារ ព្រះខីណាស្រព ឃើញទីដែលសមគួរដល់ការធ្វើ សេចក្តីព្យាយាម រមែងដល់សោមនស្សដោយចិត្តនេះ ។ ក្នុងសោតទ្វារព្រះខីណា ស្រពដល់ទីដែលគួរដល់ការចែកភណ្ឌៈ កាលបុគ្គលដែលលោភលន់ ធ្វើសំឡេងខ្លាំងកាន់យក លោកក៏ដល់សោមនស្សដោយចិត្តនេះថា តណ្ហាជា ហេតុឲ្យញាប់ញ័របែបនេះ អាត្មាអញលះបង់បានហើយ ដូច្នេះ ។ ក្នុងឃានទ្វារ កាលព្រះខីណាស្រពបូជាព្រះចេតិយដោយគ្រឿងក្រអូប ឬផ្កា ក៏ដល់ នូវសោមនស្សដោយចិត្តនេះ ។ ក្នុងជិវ្ហាទ្វារ ព្រះខីណាស្រពចែកបិណ្ឌបាត ដែលដល់ព្រមដោយរសដែលបានមក កាលឆាន់ក៏ដល់សោមនស្ស ដោយ ចិត្តនេះថា សារាណីយធម៌ ( ធម៌ដែលគួររពឫកដល់គ្នានឹងគ្នា ) អាត្មាអញ បំពេញហើយហ្ន៎ ដូច្នេះ ។ ក្នុងកាយទ្វារ ព្រះខីណាស្រពបំពេញអភិសមាចារិកវត្ត ក៏ដល់សោមនស្សដោយចិត្តនេះថា វត្តក្នុងកាយទ្វាររបស់អញពេញ ជុំវិញហើយ ។ កិរិយាមនោវិញ្ញាណធាតុ រមែងបានក្នុងបញ្ចទ្វារយ៉ាងនេះ ។ តែក្នុងមនោទ្វារ ចិត្តដួងនេះ រមែងកើតឡើងប្រារព្ធអតីតនិងអនាគត ។ ពិតណាស់ ព្រះតថាគតទ្រង់រពឫកដល់ហេតុដែលទ្រង់ធ្វើហើយ ក្នុងគ្រាដែល ព្រះអង្គសោយព្រះជាតិ ជាជោតិបាលមាណព ជាមឃទេវរាជនិងជាកណ្ហ- តាបសជាដើម ទើបទ្រង់ធ្វើការញញឹមឲ្យប្រាកដ ការរពឫកនោះជាកិច្ចរបស់ បុព្វេនិវាសញ្ញាណនិងសព្វញ្ញុតញ្ញាណ ក្នុងវេលាចុងក្រោយបំផុតនៃការប្រព្រឹត្តទៅរបស់ញាណទាំងពីរនោះ ចិត្តដួងនេះរមែងកើតការរីករាយ ។ ទ្រង់ បានធ្វើការញញឹមឲ្យប្រាកដថា ក្នុងអនាគតនឹងមានព្រះប