អដ្ឋកថាសុតន្តិកទុកនិក្ខេប

សុត្តន្តិកទុកនិក្ខេប [ ៣៣៦-៣៧៧ ] បទទាំងឡាយ ក្នុងសុត្តន្តិកទុកៈ ដោយច្រើនមានអត្ថ ងាយយល់ហើយ ព្រោះខ្ញុំបានចែកសម្តែងដោយអត្ថ ក្នុងមាតិកាកថាហើយ ព្រោះនិទ្ទេសបទនៃសុត្តន្តិកទុកៈទាំងនោះយល់ងាយ ដោយន័យដែលធ្លាប់ ពោលមកហើយនុ៎ះឯង ។ តែក្នុងទីនេះ ខ្ញុំនឹងសម្តែងត្រឹមតែអត្ថដែលផ្សេងគ្នា ដូចតទៅ គប្បីជ្រាបវិនិច្ឆ័យក្នុងវិជ្ជូបមទុកៈមុន បានឮថា បុរសដែលមានចក្ខុ ដើរតាមផ្លូវក្នុងវេលាយប់ មានមេឃងងឹត ផ្លូវរមែងមិនប្រាកដដល់បុរសនោះ ព្រោះងងឹត ផ្លេកបន្ទោរភ្លឺហើយ កម្ចាត់ងងឹតទៅ ពេលនោះ ផ្លូវក៏ប្រាកដដល់ បុរសនោះ ព្រោះប្រាសចាកងងឹត ។ ទើបបុរសនោះ ដើរតាមផ្លូវតទៅ សូម្បី គ្រាទីពីរ ងងឹតក៏រមែងគ្របដណ្តប់ទៀត ទើបផ្លូវមិនប្រាកដ ផ្លេកបន្ទោរភ្លឺហើយ កម្ចាត់ងងឹតនោះ កាលប្រាសចាកងងឹតហើយ ផ្លូវក៏បានប្រាកដ ។ ទើបបុរស នោះ ដើរទៅតាមផ្លូវក្នុងលើកទីបីតទៅ ងងឹតបានគ្របដណ្តប់ហើយ ផ្លូវក៏មិន ប្រាកដ ។ ផ្លេកបន្ទោរដាលឡើងហើយ ក៏កម្ចាត់ងងឹតទៅ ។ បណ្តាសេចក្តីឧបមាទាំងនោះ ការផ្តើមវិបស្សនារបស់អរិយសាវ័ក ដើម្បី ប្រយោជន៍បន្លុះនូវសោតាបត្តិមគ្គ ដូចការដើរតាមផ្លូវងងឹតរបស់បុរស ដែល មានចក្ខុ ។ ងងឹតដែលបិទបាំងសច្ចៈ ដូចវេលាដែលផ្លូវមិនប្រាកដក្នុងងងឹត ។ វេលាដែលពន្លឺ គឺសោតាបត្តិមគ្គកើតឡើងកម្ចាត់ងងឹតបិទបាំងសច្ចៈ ដូចវេលា ដែលផ្លេកបន្ទោរដាលច្រវាត់ឡើង កម្ចាត់ងងឹត ។ វេលាដែលសច្ចៈ ៤ ប្រាកដ ដល់សោតាបត្តិមគ្គ ដូចវេលាដែលផ្លូវប្រាកដ ក្នុងការប្រាសចាកងងឹត ។ ការប្រាកដ របស់ផ្លូវ គឺការប្រាកដរបស់សច្ចៈ ៤ ដល់បុគ្គលដែលដល់ព្រម ដោយមគ្គនោះឯង ។ ការផ្តើមវិបស្សនាដើម្បីសម្រេចសកទាគាមិមគ្គ ដូចការដើរផ្លូវតទៅក្នុង ល