អដ្ឋកថាសម្មប្បធានវិភង្គ

សម្មប្បធានវិភង្គ សុត្តន្តភាជនីយ [ ២១១-២២៨ ] ឥឡូវនេះ គប្បីជ្រាបវិនិច្ឆ័យក្នុងសម្មប្បធានវិភង្គ ដែលជាលំដាប់នៃសតិប្បដ្ឋានវិភង្គនេះដូចតទៅ បទថា ចត្តារោ ជាពាក្យកំណត់ចំនួន ដោយពាក្យនោះ ព្រះមាន ព្រះភាគទ្រង់សម្តែងការកំណត់សម្មប្បធានថា មិនតិចជាងនោះ មិនច្រើន ជាងនោះ ដូច្នេះ ។ បទថា សម្មប្បធានា បានដល់ សេចក្តីព្យាយាមដែល ជាហេតុ សេចក្តីព្យាយាមដែលជាឧបាយ សេចក្តីព្យាយាមដោយយោនិសោ ។ បទថា ឥធ ភិក្ខុ បានដល់ ភិក្ខុដែលបដិបត្តិក្នុងសាសនានេះ ។ បទថា អនុប្បន្នានំ បានដល់ ដែលមិនទាន់កើតឡើង ។ បទថា បបកានំ បាន ដល់ ដ៏លាមក ។ បទថា អកុសលានំ ធម្មានំ បានដល់ ធម៌ទាំងឡាយដែល ជាអកុសល ក្នុងអត្ថថា មិនឈ្លាស ។ បទថា អនុប្បាទាយ បានដល់ ដើម្បីមិនឲ្យកើតឡើង ។ បទថា ឆន្ទំ ជនេតិ បានដល់ រមែងញ៉ាំងឆន្ទៈក្នុង កុសល ពោល គឺភាពជាអ្នកប្រាថ្នាដើម្បីធ្វើឲ្យកើត គឺឲ្យកើតឡើង ។ បទថា វាយមតិ បានដល់ រមែងធ្វើសេចក្តីប្រឹងប្រែង ប្រកបព្យាយាម ។ បទថា វីរិយំ អារភតិ បានដល់ ធ្វើសេចក្តីព្យាយាម ដែលប្រព្រឹត្តទៅផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្ត ។ បទថា ចិត្តំ បគ្គណ្ហាតិ បានដល់ រមែងកើតឡើងដោយសេចក្តី ព្យាយាមដែលជាសហជាតនោះឯង ។ បទថា បទហតិ បានដល់ រមែងធ្វើ សេចក្តីព្យាយាមដែលជាប្រធាន ។ ម្យ៉ាងទៀត ទាំង ៤ បទនេះ គប្បីប្រកបដោយ ការសេព ការចម្រើន ការធ្វើឲ្យច្រើន និងការធ្វើឲ្យជាប់តគ្នាដោយ លំដាប់ ។ បទថា ឧប្បន្នានំ បបកានំ បានដល់ បាបធម៌ដែលដល់នូវពាក្យ ដែលបុគ្គលមិនគួរពោលថា មិនទាន់កើតឡើង ។