អដ្ឋកថាបញ្ញាបុច្ឆកៈ

បញ្ញាបុច្ឆកៈ [ ៤៨៦-៤៨៩ ] ក្នុងបញ្ញាបុច្ឆកៈ បណ្ឌិតគប្បីជ្រាបភាពដែលឈាន ទាំងឡាយជាកុសលជាដើម តាមទំនងនៃព្រះបាលីនោះឯង តែនៅក្នុង អារម្មណត្តិកៈ គឺពួក ៣ នៃអារម្មណ៍ ឈានទាំងនោះ គប្បីជ្រាបថា មិន គប្បីពោលដោយភាពជាអារម្មណ៍ មានបរិត្តារម្មណ៍ជាដើម ព្រោះឈានទាំង ៣ មាននិមិត្តជាអារម្មណ៍ ។ ចំណែកក្នុងបញ្ញាបុច្ឆកៈនេះ ឈានទាំងនោះ ជាលោកុត្តរ ជាអប្បមាណារម្មណៈ គប្បីមានក្នុងខណៈនៃមគ្គ ឬក្នុងខណៈ នៃផល ។ ក្នុងបទថា ចតុត្ថំ ឈានំ សិយា បរិត្តារម្មណំ នេះ ពោល ដោយកុសលហើយ ចតុត្ថជ្ឈានមាន ១៣ ប្រភេទ គឺចតុត្ថជ្ឈានដែលជាបាទ នៃធម៌ទាំងពួង ១ ចតុត្ថជ្ឈានដែលឲ្យសម្រេចឥទ្ធិវិធិ ១ ចតុត្ថជ្ឈានដែលឲ្យ សម្រេចទិព្វសោតញ្ញាណ ១ ចតុត្ថជ្ឈានដែលឲ្យសម្រេចចេតោបរិយញ្ញាណ ១ ចតុត្ថជ្ឈានដែលឲ្យសម្រេចបុព្វេនិវាសញ្ញាណ ១ ចតុត្ថជ្ឈានដែលឲ្យ សម្រេចទិព្វចក្ខុញ្ញាណ ១ ចតុត្ថជ្ឈានដែលឲ្យសម្រេចយថាកម្មូបគ្គញ្ញាណ ១ ចតុត្ថជ្ឈានដែលឲ្យសម្រេចអនាគតំសញ្ញាណ ១ ចតុត្ថជ្ឈានដែលឲ្យសម្រេច អាកាសានញ្ចាយតនជ្ឈានជាដើម មាន ៤ និងចតុត្ថជ្ឈានដែលជាលោកុត្តរ ១ ។ ក្នុងឈានទាំងនោះ ចតុត្ថជ្ឈានដែលជាបាទក្នុងធម៌ទាំងពួង ជា នវត្តព្វារម្មណ៍តែម្យ៉ាង គឺមានអារម្មណ៍ដែលមិនគប្បីពោល ។ កាលភិក្ខុបង្អោនកាយទៅដោយអំណាចនៃចិត្ត ចតុត្ថជ្ឈានដែលឲ្យ សម្រេចឥទ្ធិវិធិ ឈ្មោះថា បរិត្តារម្មណ ព្រោះមានកាយជាអារម្មណ៍ ក្នុង ខណៈដែលធ្វើបាដិហារ្យ ដោយកាយមិនប្រាកដ ។ កាលបង្អោនចិត្តទៅ ដោយអំណាចនៃកាយ ធ្វើបាដិហារ្យដោយកាយដែលប្រាកដទៅកាន់ព្រហ្មលោក ចតុត្ថជ្ឈានដែលឲ្យសម្រេចឥទ្ធិ ឈ្មោះថា មហគ្គតារម្មណ ព្រោះ មានចិត្តក្នុងសមាបត្តិជាអារម្មណ៍ ។