អដ្ឋកថា បតិមោក្ខដ្ឋបនក្ខន្ធកៈ

វិនិច្ឆ័យក្នុងបាតិមោក្ខដ្ឋបនក្ខន្ធកៈ គប្បីជ្រាបដូច្នេះ ពីរបទថា នន្ទិមុខិយា រត្តិយា សេចក្តីថា រាត្រីប្រាកដដូចមានមុខដ៏ឆ្អែតស្កប់ស្កល់ ក្នុងវេលាអរុណរះហើយ ដោយហេតុនោះ ទើបព្រះឧបាលីពោលថា រាត្រី មានមុខស្រស់ ។ បទថា អន្តោបូតឹ សេចក្តីថា បុគ្គលស្អុយខាងក្នុង ដោយមានការខូច ព្រោះកិលេសខាងក្នុងចិត្តសន្តានជាសភាវៈ ។ បទថា អវស្សុតំ សេចក្តីថា ដែលជោកជាំហើយ ដោយអំណាចនៃ ការរួបរឹតនៃកិលេស ។ បទថា កសម្ពុជាតំ សេចក្តីថា ឈ្មោះថា ជាអ្នក សៅហ្មង ព្រោះជាអ្នកមានទោសពាសពេញ ។ ដោយបទថា យាវ ពាហាគហណាបិ នាម ព្រះមានព្រះភាគទ្រង់ សម្តែងបំណងថា ពិតហើយ មោឃបុរសនោះ លុះបានស្តាប់ពាក្យថា អានន្ទ បរិស័ទមិនបរិសុទ្ធហើយ គប្បីចៀសចេញទៅក៏មាន មោឃបុរសនោះ មិន ចៀសចេញទៅដោយពាក្យយ៉ាងនោះ នឹងមកត្រឹមចាប់ដើមដៃបុណ្ណោះ ការ មកនេះ គួរអស្ចារ្យ ។ បទថា ន អាយតកេនេវ បបតោ ហោតិ សេចក្តីថា មហាសមុទ្រ ជារបស់ជ្រៅស្រឡូងក៏ទេ គឺជារបស់ជ្រៅដោយលំដាប់ ។ បទថា ឋិតធម្មោ វេឡំ នាតិវត្តតិ សេចក្តីថា មហាសមុទ្រ មិនជន់លិចច្រាំង គឺខណ្ឌដែនជាទីចុះ និងឡើងនៃរលកទាំងឡាយ ។ ពីរបទថា តីរំ វាហេតិ សេចក្តីថា រលករមែងបោកឡើង ច្រាំង គឺបន្សាត់ឡើងលើគោក ។ បទថា អញ្ញាបដិវេធោ បានដល់ ការត្រាស់ដឹងព្រះអរហត្ត ។ បទថា ឆន្នមតិវស្សតិ នេះ ព្រះមានព្រះភាគត្រាស់សំដៅ យកអត្ថនេះថា កាលត្រូវអាបត្តិបិទបាំងទុក ឈ្មោះថា ត្រូវអាបត្តិថ្មីដទៃ ។ បទថា វិវដំ នាតិវស្សតិ នេះ ព្រះមានព្រះភាគត្រាស់សំដៅយក អត្ថនេះថា ត្រូវអាបត្តិហើយ បើកផ្ងារចេញ ឈ្មោះថា មិនត្រូវអាបត្តិដទៃ ។