អដ្ឋកថាអរិយន្តិកថា

ឥឡូវនេះ នឹងពណ៌នាអំពីអរិយៈដូចតទៅក្នុង បញ្ញានោះ ជនទាំងឡាយណា មានលទ្ធិ ដូចលទ្ធិនៃនិកាយអន្ធកៈ ទាំងឡាយ ក្នុងខណៈនេះថា មិនមែនអាសវក្ខយញ្ញាណ ត្រឹមតែម្យ៉ាងបុណ្ណោះ ជាអរិយៈ ដោយពិត ញាណខាងដើម ៩ យ៉ាង ដែលជាកម្លាំង ក៏ជាអរិយៈ ផងដែរ ដូច្នេះ សកវាទីសំដៅដល់ជនទាំងនោះ ទើបសួរថា អរិយំ ដូច្នេះ ។ ពាក្យឆ្លើយទទួល ជាពាក្យរបស់បរវាទី ។ ពាក្យសួរទៀត ដោយអំណាច នៃមគ្គជាដើមថា ញាណនេះ ក្នុងអរិយមគ្គជាដើម ញាណណាមួយ គប្បី ជាអរិយៈឬ ជាពាក្យរបស់សកវាទី ពាក្យឆ្លើយបដិសេធ ជាពាក្យរបស់ បរវាទី ។ ពាក្យសួរទៀតថា ដោយសុញ្ញតារម្មណ៍ជាដើម ជាពាក្យ របស់សកវាទី ។ ក្នុងពាក្យសួរនោះ សុញ្ញតាមាន ២ យ៉ាង គឺសត្តាសុញ្ញតា ការទទេចាកសត្វ ១ សង្ខារសុញ្ញតា ការទទេចាកសង្ខារ ១ ។ បញ្ចក្ខន្ធជា សភាវៈទទេចាកសត្វ ដែលសត្វលោក គប្បីកំណត់ដោយទិដ្ឋិ ឈ្មោះថា សត្តសុញ្ញតា ។ ព្រះនិព្វាន ជាសភាវៈទទេ ស្ងាត់ហើយ ជាធម្មជាតចេញ ទៅហើយ ចាកសង្ខារទាំងពួង ឈ្មោះថា សង្ខារសុញ្ញតា ។ ក្នុងបញ្ញានោះ បរវាទីសំដៅយកភាពទទេ ដែលជាអារម្មណ៍នៃព្រះនិព្វាន ទើបបដិសេធ តែសំដៅយកភាពទទេ ដែលជាអារម្មណ៍របស់សង្ខារ ទើបឆ្លើយទទួល ។ សូម្បីត្រូវសួរថា មនសិករោត្បិ១ ក៏បដិសេធ ព្រោះសំដៅយកព្រះនិព្វាន បុណ្ណោះ រមែងឆ្លើយទទួល ព្រោះសំដៅយកសង្ខារទាំងឡាយ បន្ទាប់អំពី នោះ ត្រូវសកវាទីកាន់យកន័យនេះថា បុគ្គល មានមនសិការក្នុងឋានាថានញ្ញាណជាដើម មានសង្ខារជាអារម្មណ៍ តែបុគ្គលមានមនសិការក្នុងភាព ទទេ មានព្រះនិព្វានជាអារម្មណ៍ សួរថា ជាការប្រជុំនៃផស្សៈ ២ យ៉ាងនៃ ចិត្ត ២ ដួងឬ បរវាទីនោះ កាលមិនបានឱកាស ដែលមានលេសន័យ ទើប បដិសេធក្នុងអនិមិត្ត និងអប្បហិណិតៈ ក៏ន័យនេះឯង