អដ្ឋកថាវិមុត្តិកថា

ឥឡូវនេះ នឹងពណ៌នាអំពីវិមុត្តិ គឺការរួចផុតដូចតទៅក្នុង បញ្ញានោះ ជនទាំងឡាយណា មានលទ្ធិ ដូចលទ្ធិរបស់និកាយ អន្ធកៈទាំងឡាយ ក្នុងខណៈនេះថា ឈ្មោះថា កិច្ចបដិបត្តិដើម្បីការរួចផុត របស់ចិត្តដែលប្រាសចាករាគៈហើយ មិនមាន ដូចសំពត់ដែលបោកគក់យក មន្ទិលចេញ រមែងផុតចាកមន្ទិលបាន យ៉ាងណា ចិត្តមានរាគៈ ក៏យ៉ាងនោះ រមែងរួចផុតចាករាគៈបាន ដូច្នេះ សកវាទីសំដៅដល់ជនទាំងនោះ ទើបសួរ បរវាទីថា សរាគំ ដូច្នេះ ។ ពាក្យឆ្លើយទទួល ជាពាក្យរបស់បរវាទី ។ បន្ទាប់ អំពីនោះ បរវាទីត្រូវសួរដោយន័យជាដើមថា រាគសហគតំ ក៏បដិសេធ ដោយសំដៅយកថា ក្នុងខណៈនៃមគ្គចិត្ត ចិត្តនោះ ឈ្មោះថា រមែងរួចផុត តែក្នុងកាលនោះ ចិត្តបែបនេះ ( ចិត្តមានរាគៈជាដើម ) រមែងមិនមាន ។ ត្រូវសួរដោយន័យថា សផស្សំ ជាដើម បរវាទីកាលមិន ឃើញការរួចផុតចាករាគៈ ដូចធម៌ទាំង ២ គឺផស្សៈ និងចិត្តរួចផុតចាករាគៈ ទើបឆ្លើយបដិសេធ ។ សូម្បីក្នុងចិត្តមានទោសៈជាដើម បណ្ឌិតគប្បីជ្រាប អត្ថ ដោយឧបាយនេះឯង ។