អធិប្បាយ អារម្មណប្បច្ចយនិទ្ទេស

អ្នកសិក្សាគប្បីជ្រាបវិនិច្ឆ័យក្នុងអារម្មណប្បច្ច័យនិទ្ទេសដូចតទៅ បទថា រូបយតនំ បានដល់ អាយតនៈ ពោល គឺរូប ។ ក្នុងពាក្យ ដ៏សេសក៏ន័យនេះឯង ។ បទថា ចក្ខុវិញ្ញាណធាតុយា បានដល់ ដល់ធាតុ គឺ ចក្ខុវិញ្ញាណ ។ ក្នុងបទដ៏សេសក៏ន័យនេះដូចគ្នា ។ បទថា តំ សម្បយុត្តកានំ បានដល់ ដល់ខន្ធ ៣ ដែលសម្បយុត្តដោយចក្ខុវិញ្ញាណធាតុនោះ អធិប្បាយ ថា រូបាយតនៈ ជាបច្ច័យដល់ខន្ធ ៤ ដែលអាស្រ័យចក្ខុបសាទទាំងអស់ ដោយអារម្មណប្បច្ច័យ ។ ក្នុងពាក្យដទៃក្រៅអំពីនេះ ក៏ន័យនេះដូចគ្នា ។ បទថា មនោធាតុយា សេចក្តីថា អាយតនៈ ៥ មានរូបាយតនៈជាដើម ជាបច្ច័យដល់មនោធាតុទាំង ៣ មួយអន្លើដោយធម៌ ដែលសម្បយុត្តដោយ អារម្មណប្បច្ច័យ តែមិនបានប្រព្រឹត្តទៅក្នុងខណៈតែមួយ ។ បទថា សព្វេ ធម្មា សេចក្តីថា អាយតនៈ ៥ មានរូបាយតនៈទាំងនេះជាដើមផង ញេយ្យធម៌ ទាំងអស់ដ៏សេសផង ជាបច្ច័យដល់មនោវិញ្ញាណធាតុ ព្រមទាំងធម៌ដែល សម្បយុត្តដ៏សេស វៀរធាតុ ៦ ដោយអារម្មណប្បច្ច័យ ។ ដោយពាក្យថា យំ យំ ធម្មំ អារព្ភ ជាដើមនេះ ព្រះមានព្រះភាគទ្រង់ សម្តែងថា ធម៌ទាំងឡាយណា ដែលហៅថា ជាអារម្មណ៍នៃវិញ្ញាណធាតុ ទាំង ៧ នេះ ធម៌ទាំងនោះ ជាអារម្មណប្បច្ច័យដល់ធាតុទាំងនោះ ក្នុងខណៈ ដែលធ្វើឲ្យជាអារម្មណ៍កើតឡើង ។ ទ្រង់សម្តែងថា ទោះបីធម៌ទាំងនោះ យ៉ាងនោះក៏ពិត តែមិនជាអារម្មណប្បច្ច័យក្នុងពេលតែមួយឡើយ ព្រោះថា ធម៌ទាំងឡាយណាមួយ ប្រារព្ធធម៌ណាមួយកើតឡើង ធម៌នោះៗ ជា អារម្មណប្បច្ច័យដល់ធម៌នោះៗ ដោយចំពោះបុណ្ណោះ ។ បទថា ឧប្បជ្ជតិ អ្នកសិក្សាគប្បីជ្រាបថា ព្រះមានព្រះភាគត្រាស់ ដូចពាក្យថា ទឹក រមែងហូរទៅ ភ្នំ រមែងតាំងនៅ ដែលទ្រង់ត្រាស់ដោយ អំណាចការពោលគ្របដណ្តប់ដល់កាលទាំងអស់ ។