អភិធម្មបិដក បញ្ញាវារៈ

ក្នុងអារម្មណប្បច្ច័យ មានវារៈ ១ ព្រោះនហេតុប្បច្ច័យ … ក្នុងអវិគតប្បច្ច័យ មានវារៈ ១ ។ និស្សយវារៈ ប្រហែលគ្នានឹងបច្ចយវារៈដែរ ។ សំសដ្ឋវារៈ នោបរាមាសធម៌ លាយឡំនឹងបរាមាសធម៌ ទើបកើតឡើង ព្រោះហេតុប្បច្ច័យ គឺពួកសម្បយុត្តកក្ខន្ធ លាយឡំនឹងបរាមាស ។ បញ្ញា ៥ ក្នុងអរូប បណ្ឌិតគប្បីធ្វើយ៉ាងនេះដែរ ។ សំសដ្ឋវារៈក្តី សម្បយុត្តវារៈក្តី បណ្ឌិតគប្បីធ្វើយ៉ាងនេះចុះ ។ បញ្ញាវារៈ នោបរាមាសធម៌ ជាបច្ច័យនៃនោបរាមាសធម៌ ដោយ ហេតុប្បច្ច័យ គឺពួកហេតុមិនមែនជាបរាមាស ជាបច្ច័យនៃពួកសម្បយុត្តកក្ខន្ធផង នៃពួកចិត្តសមុដ្ឋានរូបផង ដោយហេតុប្បច្ច័យ ។ នោបរាមាសធម៌ ជាបច្ច័យនៃបរាមាសធម៌ ដោយហេតុប្បច្ច័យ គឺពួកហេតុ មិនមែនជាបរាមាស ជាបច្ច័យនៃបរាមាស ដោយហេតុប្បច្ច័យ ។ នោបរាមាសធម៌ ជាបច្ច័យ នៃបរាមាសធម៌ផង នៃនោបរាមាសធម៌ផង ដោយហេតុប្បច្ច័យ គឺ ពួកហេតុមិនមែនជាបរាមាស ជាបច្ច័យនៃពួកសម្បយុត្តកក្ខន្ធផង នៃបរា- មាសផង នៃពួកចិត្តសមុដ្ឋានរូបផង ដោយហេតុប្បច្ច័យ ។ បរាមាសធម៌ ជាបច្ច័យនៃបរាមាសធម៌ ដោយអារម្មណប្បច្ច័យ គឺបរាមាស ប្រារព្ធនូវបរាមាស ទើបកើតឡើង ។ មូលទាំងឡាយ បណ្ឌិតគប្បីធ្វើផងចុះ ។ ពួកខន្ធមិនមែនជាបរាមាស ប្រារព្ធនូវ បរាមាស ទើបកើតឡើង ។ បរាមាសក្តី ពួកសម្បយុត្តកក្ខន្ធក្តី ប្រារព្ធនូវ បរាមាស ទើបកើតឡើង ។ នោបរាមាសធម៌ ជាបច្ច័យនៃនោបរាមាសធម៌ ដោយអារម្មណប្បច្ច័យ គឺបុគ្គល នូវទាន … នូវសីល … ធ្វើនូវឧបោសថកម្ម ហើយពិចារណានូវអំពើនោះ ត្រេកអរ រីករាយ រាគៈ វិចិកិច្ឆា ឧទ្ធច្ចៈ និង ទោមនស្ស កើតឡើង ព្រោះប្រារព្ធនូវអំពើនោះ ( នូវអំពើទាំងឡាយ ) ដែលខ្លួនសន្សំហើយ ក្នុងកាលមុន … ចេញអំពីឈាន ( ពិចារណា ) នូ